ตับ เป็นอวัยวะที่มีความสำคัญอย่างไร

ตับเป็นอวัยวะที่มีขนาดใหญ่ อยู่บริเวณชายโครงขวาได้กระบังลม ของเรา หากไม่มีการดูแลเป็นอย่างดีอาจส่งผลให้เกิดภัยร้ายที่คุณอาจไม่เคยรู้ในการเป็นไขมันพอกตับ เพราะว่าตับของคนเรามีน้ำหนักเฉลี่ยโดยประมาณ 1,000-1500 กรัม เป็นอวัยวะที่มีความสำคัญต่อร่างกาย โดยมีหน้าที่ผลิตน้ำดีสำหรับการย่อยอาหาร ช่วยกักเก็บธาตุเหล็กให้กับร่างกาย การสร้างโปรตีน เปลี่ยนสารอาหารให้เป็นพลังงาน และที่สำคัญสร้างสารที่ทำให้เลือดแข็งตัวได้อย่างรวดเร็ว เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกายไม่มีความแข็งแรง ช่วยต่อต้านสารพิษและแบคทีเรียที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย

โรคไขมันพอกตับหรือไขมันเกาะตับ (fatty liver disease) มีสาเหตุมาจากอะไร

โดยปกติตับของคนเราหากมีสุขภาพดีจะมีปริมาณของไขมันที่น้อยมาก แต่เมื่อเวลาผ่านไปเกิดการสะสมของไขมันในตับเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จนทำให้ไขมันเหล่านั้นมีน้ำหนักสูงถึง 10% ของน้ำหนักตับของเรา และทำให้เกิดสภาวะไขมันพอกตับหรือไขมันเกาะตับ (fatty liver disease) ไขมันเหล่านี้เป็นไขมันชนิดไตรกลีเซอไรด์ ทำให้ตับของเราทำงานผิดปกติได้โดยที่เราไม่รู้สึกเจ็บปวดอะไรเลยจึงเป็นที่มาของการเกิดภัยร้ายที่คุณอาจไม่เคยรู้ในการเป็นไขมันพอกตับ ซึ่งทางการแพทย์แบ่งชนิดของไขมันพอกตับออกเป็น 2 ชนิดได้แก่

1.การเกิดไขมันพอกตับชนิดที่ไม่ได้มาจากสาเหตุของแอลกอฮอล์

สาเหตุการเกิดภัยร้ายที่คุณอาจไม่เคยรู้ในการเป็นไขมันพอกตับ เกิดจากสาเหตุที่ไม่ได้มาจากแอลกอฮอล์เลย แต่เกิดจากการรับประทานอาหารและการดำรงชีวิตของเราเอง โดยเฉพาะในกลุ่มที่ชื่นชอบรับประทานอาหารจำพวก น้ำตาล แป้งและไขมัน รวมถึงการมีสภาวะผิดปกติของร่างกาย เช่น โรคอ้วน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง และการใช้ยาบางชนิดเพื่อบรรเทาอาการของโรคที่เป็นอยู่ ทำให้มีความจำเป็นต้องใช้ยาเป็นระยะเวลานาน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการเกิดไขมันพอกตับโดยที่ไม่ได้มาจากสาเหตุของการดื่มแอลกอฮอล์

2.การเกิดไขมันพอกตับชนิดที่มีสาเหตุจากแอลกอฮอล์

การดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากและติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน เป็นสาเหตุหลักๆ ทำให้เกิดภัยร้ายที่คุณอาจไม่เคยรู้ในการเป็นไขมันพอกตับ และเป็นสาเหตุในการเกิดโรคตับชนิดต่างๆได้ โดยปกติแล้วตับทำหน้าที่ในการขับแอลกอฮอล์ออกจากร่างกาย แต่เมื่อเรามีการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไปจนตับไม่สามารถขับออกมาได้หมด ทำให้ต่ำเกิดความเสียหายและมีการสะสมสภาวะไขมันพอกตับ นำไปสู่โรคอื่นๆที่เกี่ยวข้องกับแอลกอฮอล์และตับได้

7 กลุ่มเสี่ยงโอกาสการเกิดไขมันพอกตับ มีอะไรบ้าง

- คนที่มีสภาวะขาดไทรอยด์หรือไฮโปไทรอยด์
- คนที่มีคอเลสเตอรอลสูงหรือไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูง
- คนที่มีสภาวะความดันในเลือดสูง
- คนที่เป็นสภาวะโรคอ้วนหรือไขมันบริเวณหน้าท้องเยอะ(สภาวะโรคอ้วนลงพุง)
- คนที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 พบมากในกลุ่มที่มีอายุมากกว่า 40 ปีขึ้นไปและเป็นโรคอ้วน
- คนที่มีสภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ
- คนที่มีสภาวะหยุดหายใจขณะหลับและคนที่มีสภาวะ Metabolic Syndrome

ภัยร้ายที่คุณอาจไม่เคยรู้ในการเป็นไขมันพอกตับ มีความรุนแรงอย่างไร

ภัยร้ายที่คุณอาจไม่เคยรู้ในการเป็นไขมันพอกตับกับอันตรายที่นำไปสู่โรคตับแข็ง การมีสภาวะไขมันพอกตับ จะไม่มีความรุนแรงที่ทำให้เจ็บปวดหรือแสดงอาการใดๆให้สังเกตได้ แต่สภาวะไขมันพอกตับจะมีการพัฒนาขึ้นไปเรื่อยๆ ตามระยะของโรคที่ก่อตัวขึ้นเป็น 4 ระยะได้ดังนี้

ในระยะที่ 1 สภาวะของไขมันพอกตับธรรมดา เป็นระยะที่มีการสะสมไขมันจนเกิดการพอกตับ ไม่มีอันตราย หากมีการรักษาได้ทันจะทำให้ไม่มีการพัฒนาในระยะต่อไปได้

ในระยะที่ 2 สภาวะของไขมันพอกตับเนื้อเยื่อของตับมีการอักเสบ ทำให้เกิดอันตรายต่อตับที่เกิดจากการสะสมของไขมันให้เกิดการป้องกันที่รุนแรงขึ้นจนทำให้เนื้อเยื่อหอมตับมีการอักเสบ

ในระยะที่ 3 เนื้อเยื่อของตับเกิดการอักเสบอย่างต่อเนื่องและมีความรุนแรงมากขึ้น เนื้อเยื่อที่เกิดการอักเสบเป็นระยะเวลานานและมีความรุนแรงมากขึ้นทำให้ตับมีความเสียหายจนกลายเป็นก้อนเนื้อในตับ ในระยะนี้กับยังสามารถทำงานได้ในบางส่วน

ในระยะที่ 4 การเกิดเป็นโรคตับแข็ง ในระยะนี้เป็นระยะที่มีความรุนแรงมากที่สุด เพราะเกิดจากแผลอักเสบที่เกิดการลุกลามได้อย่างรวดเร็ว ทำให้เกิดความเสียหายของตับอย่างรุนแรงจนทำให้ตับของเราทำงานได้ประสิทธิภาพลงและไม่ฟื้นฟูกลับมาทำงานได้อย่างปกติ จึงเป็นสาเหตุของการเกิดโรคตับแข็งในที่สุด

เราสามารถตรวจเจอสภาวะไขมันพอกตับได้อย่างไร

คนที่มีสภาวะไขมันพอกตับมักจะไม่มีการแสดงอาการใดๆ โดยส่วนใหญ่มักจะตรวจพบเจอเมื่อมีการตรวจสุขภาพ โดยมีการตรวจคัดกรองด้วยเทคโนโลยีและเครื่องมือต่างๆดังนี้

- ขั้นตอนการตรวจด้วยการใช้ Fibro scan หรือการทำอัลตร้าซาวน์ที่ตับ เพื่อประมวลผลไขมันในตับและตรวจหาเนื้อเยื่อผิดปกติ
- การใช้ CT Scan เพื่อสร้างภาพของตับแล้วนำมาวิเคราะห์
- การเจาะชิ้นเนื้อตับโดยตรงเพื่อนำไปตรวจสอบความเสียหายที่เกิดขึ้นในตับ

การรักษาสภาวะไขมันพอกตับ มีขั้นตอนอะไรบ้าง

ก่อนอื่นเลยเมื่อรู้ว่าตัวเองมีสภาวะไขมันพอกตับ ควรเข้ารับการตรวจรักษาจากแพทย์อย่างต่อเนื่อง เพื่อลดการลุกลามหรือพัฒนาในการเกิดโรคเกี่ยวกับตับชนิดอื่นๆเช่น โรคตับอักเสบ โรคตับแข็งและมะเร็งตับ เป็นต้น อย่างแรกเลยควรปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการใช้ชีวิตประจำวัน ด้วยการลดหรือเลิกดังนี้

- ควรลดหรือเลิกดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ทุกชนิด
- การลดน้ำหนักและการออกกำลังกายอย่างเหมาะสม
- สำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวานและไขมันในเลือดสูง ควรกินยาตามโปรแกรมของแพทย์เท่านั้น
- สำหรับผู้ป่วยบางรายแพทย์มีการจ่ายยาลดน้ำตาลในเลือดและวิตามินดีให้โดยเฉพาะ

ภัยร้ายที่คุณอาจไม่เคยรู้ในการเป็นไขมันพอกตับ ในผู้ป่วยบางรายกว่าจะรู้ตัวว่าตกอยู่ในสภาวะไขมันพอกตับภัยร้ายที่คุณอาจไม่เคยรู้ในการเป็นไขมันพอกตับก็มีอาการในระดับระยะที่ 4 หรือมีอาการตับแข็ง เพราะว่าสภาวะไขมันพอกตับจะไม่มีการแสดงอาการใดๆ เราทุกคนควรหมั่นเข้าตรวจรับสุขภาพประจำทุกๆปี เพื่อให้ทราบความผิดปกติของร่างกาย และสามารถเข้ารับการรักษาอย่างรวดเร็วป้องกันการลุกลามเกิดเป็นโรคร้ายในอนาคตได้