โรครองช้ำ ปัญหาสะสมที่เกิดขึ้นเมื่อเข้าช่วงสูงวัย

เดินแล้วรู้สึกเจ็บขา ปวดออดแอด เป็นปัญหาอย่างที่ทำให้เราขยับร่างกายลำบากจนอยากอยู่เฉย ๆ เราอาจจะคุ้นเคยกับโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ แต่ก็มีตัวการอีกอย่างที่ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตอย่างโรครองช้ำที่มักมีอาการปวดบริเวณฝ่าเท้า หากมีอาการนี้ ก็อาจเป็นอาการหนึ่งของโรครองช้ำได้ แล้ว โรครองช้ำคืออะไร มีอาการและสาเหตุมาจากอะไร แล้วโรครองช้ำ รักษาให้หายขาดได้ไหม

โรครองช้ำ คืออะไร?

โรครองช้ำ (Plantar fasciitis) เป็นภาวะเอ็นพังผืดฝ่าเท้าอักเสบที่พบได้บ่อยตั้งในวัยกำลังเข้าช่วงสูงวัยหรือวัยสูงอายุ โรครองช้ำจะมีอาการปวดบริเวณส้นเท้าและฝ่าเท้า เกิดขึ้นเมื่อพังผืดฝ่าเท้า (Plantar fascia) เกิดการอักเสบ ทำให้เกิดความยากลำบากในการเดิน

หน้าที่ของพังผืดฝ่าเท้าคืออะไร? พังผิดฝ่าเท้าเป็นเส้นเอ็นที่เหมือนกับใยแมงมุม เชื่อมระหว่างส้นเท้ากับบริเวณด้านหน้าของเท้าหรือนิ้วเท้า มีหน้าที่ดูดซับแรงกระแทกและรองรับส่วนโค้งของเท้า ทำให้เราสามารถเดินได้ปกติ

โรครองช้ำ อาการเป็นอย่างไร?

อาการหลักที่พบเห็นได้บ่อยของโรครองช้ำคืออาการปวดบริเวณส้นเท้า หรือส้นเท้าส่วนหน้า อาการของมันอาจรู้สึกเหมือนของมีคมทิ่มบริเวณส้นเท้า และอาการมักจะแย่หลังจากก้าวแรกของการลุกออกจากเตียงนอนหลังตื่นนอน หรือช่วงที่พักนาน ๆ แล้วลุกยืน แต่โรครองช้ำก็ยังมีอาการเหล่านี้ด้วย เช่น

-          อาการปวดมักจะดีขึ้นเมื่อมีการทำกิจกรรม เมื่อเราเหยียดเท้า ได้เดินหรือได้ยืน อาการก็อาจจะดีขึ้น แต่อาการปวดก็อาจกลับมาได้เมื่อยืนหรือเดินเป็นเวลานาน

-          อาการตึง ผู้ที่ป่วยเป็นโรครองช้ำหลายคนมักจะมีอาการตึงบริเวณฝ่าเท้า โดยเฉพาะในตอนเช้าหลังลุกจากที่นอนหรือหลังช่วงนั่งนาน ๆ และไม่ได้มีกิจกรรมที่ต้องยืนหรือเดิน

-          บวม เนื่องจากการอักเสบของเส้นเอ็นพังผืดฝ่าเท้า ก็อาจทำให้เกิดอาการบวมบริเวณส้นเท้าได้

-          เดินลำบาก ความเจ็บปวดบริเวณฝ่าเท้าก็อาจรุนแรงจนทำให้เดินลำบากมากยิ่งขึ้น

อาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นได้แตกต่างออกไปในแต่ละคน และอาการส่วนใหญ่จะมา ๆ หาย ๆ หากอาการมีความรุนแรงหรือเรื้อรังมากขึ้น การปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโดยตรงเพื่อวินิจฉัยอาการและเข้ารับการรักษาได้อย่างตรงจุดมากที่สุด และอาการเหล่านี้ ยิ่งพบเร็ว รักษาเร็ว ก็จะทำให้อาการไม่รุนแรงไปกว่าเดิม

สาเหตุของโรครองช้ำ คืออะไร?

โรครองช้ำ อาจเกิดขึ้นได้ถ้าจากการเกิดแรงกดทับบริเวณฝ่าเท้าที่มากเกินไปเป็นเวลานาน สาเหตุหลัก ๆ ได้แก่

-          ฝ่าเท้ารองรับน้ำหนักมากเกินไปเวลานานจากการทำกิจกรรม เช่น การยืนเป็นเวลานาน การแบกของหนักนาน ๆ รวมถึงการวิ่งออกกำลังกายมานานแล้ว ก็มีความเสี่ยงในการเกิดโรครองช้ำด้วยเช่นกัน

-          ภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน ยิ่งน้ำหนักเยอะเท่าไหร่ พังผืดฝ่าเท้าจะยิ่งรองรับน้ำหนักของร่างกายมากเท่านั้น แรงกดทับนี้ นาน ๆ เข้าก็อาจทำให้พังผืดฝ่าเท้าเกิดการอักเสบได้

-          ปัจจัยทางอายุ เนื่องจากโรครองช้ำมักจะพบเห็นบ่อยในวัยกลางคนและวัยสูงอายุ หรือคนในช่วงวัย 40-60 ปี เนื่องจากเส้นเอ็นพังผืดฝ่าเท้าเริ่มสูญเสียความยืดหยุ่น ทำให้เกิดการอักเสบง่ายกว่าคนวัยอื่น

-          ปัจจัยทางอาชีพ อาชีพที่ต้องยืนหรือเดินเป็นเวลานาน เช่น พนักงานในโรงงาน พนักงานเสิร์ฟ พนักงานรักษาความปลอดภัย เป็นต้น

-          ปัจจัยโครงสร้างของเท้า เช่น เท้าแบน เท้าโค้งกว่าปกติ ทำให้การกระจายน้ำหนักได้ไม่มีประสิทธิภาพมากพอ รวมถึงรูปแบบการเดินและวิ่งที่ไม่ถูกต้อง ก็ทำให้พังผืดฝ่าเท้าอักเสบง่ายกว่าด้วยเช่นกัน

โรครองช้ำ รักษาให้หายขาดได้ไหม?

หากป่วยเป็นโรครองช้ำ เราสามารถควบคุมอาการให้ลดลงหรือสามารถทำให้หายได้ด้วยการรักษาที่เหมาะสมกับอาการ อย่างไรก็ตาม อาการโรครองช้ำของแต่ละคนอาจมีความรุนแรงต่างกัน สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงที่แตกต่างกัน ระยะของอาการที่แตกต่างกัน ทำให้ระยะเวลาในการรักษาจะช้าหรือเร็ว ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง ผู้ป่วยบางคนแค่เปลี่ยนแปลงไลฟ์สไตล์บางอย่างก็หายได้ แต่บางคนก็ยังมีอาการอยู่ ถึงแม้ว่าจะเข้ารับการรักษาแล้วก็ตาม

โรครองช้ำ ป้องกันได้อย่างไร?

การป้องกันโรครองช้ำ = การดูแลฝ่าเท้า เช่น

-          ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน ทำให้ฝ่าเท้ารองรับน้ำหนักที่ไม่มากเกินไป

-          สวมใส่รองเท้าที่ดีต่อสุขภาพเท้า มีพื้นรองเท้าที่ดีต่อสรีระเท้า เลี่ยงใส่ส้นสูง

-          พยายามออกกำลังกายไม่ให้หนักจนเกินไป โดยเฉพาะกิจกรรมที่มีการวิ่งหรือกระโดดนาน ๆ

-          ยืดเส้นยืดสายเป็นประจำ โดยเฉพาะขาและเท้า

-          เปลี่ยนพฤติกรรมการเดินและการยืนให้ตรงตามสรีรศาสตร์

-          ไม่ควรหักโหมการทำงานหนัก โดยเฉพาะงานที่ต้องยกของหนัก หรือเดินเป็นเวลานาน

-          เปลี่ยนแปลงไลฟ์สไตล์ เช่น อาหารการกิน การหลับนอน รวมถึงการจัดการกับความเครียดด้วย

 

สรุป โรครองช้ำ เป็นโรคหนึ่งที่พบได้บ่อยในวัย 40-60 ปีขึ้นไป เกิดจากการสะสมของพฤติกรรมบางอย่างที่ส่งผลโดยตรงกับพังผืดฝ่าเท้า ทำให้มีอาการปวดเหมือนโดนของแหลมคมทิ่มที่บริเวณส้นเท้า ซึ่งโรครองช้ำนี้ สามารถรักษาให้หายได้ แต่ก็ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ สาเหตุ ระยะเวลาของอาการด้วย ไม่ว่าอาการจะรุนแรงมากน้อยแค่ไหน การปรึกษาแพทย์จะเป็นทางเลือกที่ดีเสมอ เพื่อการดูแลอาการของโรครองช้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ