เชื่อว่าหลายคนเคยคุ้นหูกับภาวะหนึ่งอย่าง “โรคเกาต์” กันมาบ้าง แต่หลายคนยังไม่รู้สาเหตุที่แท้จริงว่ามันเกิดจากอะไร สาเหตุหลักๆ ของโรคเกาต์มาจาก “กรดยูริก” ซึ่งเป็นต้นตอของภาวะนี้ที่ทำให้ร่างกายต้องเจอกับอาการเกาต์อยู่เป็นครั้งคราว ซึ่งบางครั้งก็มีอาการรุนแรงจนทนแทบไม่ไหว สำหรับคนที่กำลังกังวลเกี่ยวกับกรดยูริกที่สูงขึ้นหลังจากที่ได้รับผลตรวจสุขภาพมา ในบทความนี้เราจะพาไปรู้จักที่มาของกรดยูริกว่า กรดยูริกมาจากไหน สาเหตุมาจากอะไร อาหารอะไรบ้างที่ควรระวัง และแนวทางการดูแลและลดระดับกรดยูริกอย่างถูกวิธี เพื่อดูแลและป้องกันอาการโรคเกาต์ 

กรดยูริกมาจากไหน? ทำความรู้จักต้นตอของกรดยูริกในร่างกาย

กรดยูริก (Uric Acid) คือสารของเสียชนิดหนึ่งที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติในร่างกายของเรา เป็นผลผลิตสุดท้ายจากการสลายตัวของสารที่เรียกว่า พิวรีน (Purine) ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญของ DNA และ RNA ในเซลล์ต่างๆ ทั้งในร่างกายของเราเองและในอาหารที่เราทานเข้าไป โดยประมาณ 20% ของกรดยูริกจะมาจากอาหารที่มีพิวรีนสูง เช่น เครื่องใน เบียร์หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ปลาซาร์ดีน เป็นต้น และประมาณ 80% จะเกิดจากกระบวนการชีวเคมีตามธรรมชาติของร่างกาย 

โดยปกติแล้ว กรดยูริกที่ร่างกายผลิตขึ้นจะถูกขับออกจากร่างกายผ่านไตและลำไส้ แต่ถ้าหากร่างกายของเราสร้างมากเกินไปโดยเฉพาะจากอาหารที่มีพิวรีนสูง ไตจะทำหน้าที่ขับออกได้น้อยลงและเกิดการสะสมในเลือด เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้โรคเกาต์ 

กรดยูริกสูง เกิดจากอะไร? สาเหตุหลักของโรคเกาต์

ภาวะกรดยูริกในเลือดสูง (Hyperuricemia) คือภาวะที่ร่างกายสร้างกรดยูริกมากเกินไป ไตขับกรดยูริกออกได้น้อยกว่าปกติ ทำให้เกิดการสะสมของกรดยูริกในเลือดจนสูงเกินไป 

สาเหตุหลักๆ ที่ทำให้กรดยูริกสูง จะมีด้วยกันดังนี้ 

• รับประทานอาหารที่มีพิวรีนสูง เช่น เครื่องในสัตว์ อาหารทะเล เนื้อแดง

• ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะเบียร์ (มีพิวรีนและขัดขวางการขับกรดยูริก)

• บริโภคน้ำตาลฟรุกโตสสูง เช่น น้ำอัดลม น้ำผลไม้เข้มข้น

• น้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน เพิ่มการผลิตกรดยูริกและลดประสิทธิภาพไต

• พันธุกรรม มีประวัติครอบครัวเป็นโรคเกาต์

• ยาบางชนิด เช่น ยาขับปัสสาวะ แอสไพรินขนาดต่ำ ยากดภูมิคุ้มกัน

• โรคประจำตัว เช่น โรคไต เบาหวาน ความดันโลหิตสูง

• การอดอาหารอย่างรวดเร็ว ทำให้เซลล์ไขมันสลายตัวและปล่อยพิวรีนออกมา

กรดยูริกปกติควรอยู่ที่เท่าไหร่?

การตรวจระดับกรดยูริกในเลือดจะเป็นวิธีการรับรู้เกี่ยวกับกรดยูริกในเลือดได้แม่นยำที่สุด ซึ่งค่าต่างๆ จะมีความแตกต่างกันตามเพศและวัย กรดยูริกไม่ควรเกินเท่าไหร่ กรดยูริกสูงอยู่ที่เท่าไหร่? 

หากระดับกรดยูริกสูงกว่าค่าปกติและปล่อยทิ้งไว้นาน จะเริ่มตกผลึกในข้อต่อและเนื้อเยื่อ ส่งผลให้เกิดอาการที่น่าเป็นห่วงตามมา เพราะฉะนั้น ถ้าหากกรดยูริกสูงเกินไป ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาแนวทางในการรักษาจะเป็นสิ่งสำคัญที่สุด 

อาหารที่มีพิวรีนสูง

กรดยูริกมาจากไหน? นอกจากร่างกายจะสร้างขึ้นมาเอง ก็เป็นอาหารที่มีพิวรีนสูงที่เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ร่างกายสะสมกรดยูริกในเลือด 

ตารางอาหารนี้จะช่วยจำแนกว่าอาหารประเภทไหนมีพิวรีนต่ำที่สามารถทานได้และเหมาะกับผู้ป่วยโรคเกาต์ และอาหารพิวรีนสูงที่เพิ่มความเสี่ยงโรคเกาต์ รวมถึงทำให้อาการของโรคเกาต์กำเริบ 

นอกจากนี้ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด โดยเฉพาะเบียร์ ควรหลีกเลี่ยงอย่างเด็ดขาด เนื่องจากมีผลโดยตรงต่อการเพิ่มระดับกรดยูริกในเลือด 

กรดยูริกสูง อาการเป็นอย่างไร?

ในระยะแรก กรดยูริกสูงมักไม่แสดงอาการชัดเจน หลายคนค้นพบโดยบังเอิญจากการตรวจสุขภาพประจำปี อย่างไรก็ตาม เมื่อกรดยูริกสะสมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ อาจเกิดอาการต่อไปนี้

• ปวด บวม แดง ร้อน บริเวณข้อต่อ โดยเฉพาะโคนนิ้วหัวแม่เท้า
• ปวดข้อกะทันหัน มักเกิดตอนกลางคืนหรือเช้าตรู่
• ข้อแข็ง เคลื่อนไหวลำบาก
• มีก้อน Tophi (ก้อนผลึกยูเรต) สะสมใต้ผิวหนังในระยะเรื้อรัง

1. ดื่มน้ำให้เพียงพอ: การดื่มน้ำเปล่า 2-3 ลิตรต่อวันจะช่วยให้ไตขับกรดยูริกส่วนเกินออกจากร่างกายได้ดีขึ้น
2. ควบคุมน้ำหนักและออกกำลังกายสม่ำเสมอ: การรักษาน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมและออกกำลังกายเป็นประจำจะช่วยลดระดับกรดยูริกได้
3. หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และน้ำตาลฟรุกโตส: แอลกอฮอล์และเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูงเป็นตัวกระตุ้นให้กรดยูริกเพิ่มขึ้น ควรหลีกเลี่ยงหรือลดปริมาณลง
4. เลือกรับประทานอาหารที่มีพิวรีนต่ำ: เน้นผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และโปรตีนจากพืชหรือเนื้อสัตว์ที่มีพิวรีนต่ำ
5. พิจารณาสารสกัดธรรมชาติ: สารสกัดจากธรรมชาติบางชนิด เช่น สารสกัดจากถั่ว นัตโตะแคปซูล หรือ KINN นัตโตะ มีเอนไซม์นัตโตะไคเนส ซึ่งมีส่วนช่วยในการดูแลสุขภาพโดยรวม และผลิตภัณฑ์อย่าง KINN ULY-LO (คินน์ ยูลี่-โล) ที่มีส่วนผสมของสารสกัดจากธรรมชาติที่คัดสรรมาเพื่อช่วยดูแลผู้ที่มีภาวะกรดยูริกสูงโดยเฉพาะ ก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่น่าสนใจในการฟื้นฟูและบำรุงร่างกาย