แน่นอน ในชีวิตของผู้หญิงหนึ่งคน ล้วนย่อมมีการเปลี่ยนแปลงในร่างกายและสุขภาพ ที่แน่ ๆ คือ 2 – 3 ครั้ง นับแต่ เมื่อเริ่มมีประจำเดือน เมื่อตั้งครรภ์ และเมื่อถึงวัยหมดประจำเดือน และส่วนใหญ่ จะเหมารวมไปว่า ภาวะวัยหมดประจำเดือน เป็นประสบการณ์ที่ไม่น่าประใจทับใจเลย  แม้ว่า ภาวะการหมดประจำเดือน จะเป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่ก็ไม่ใช่ว่า ผู้หญิงทุกคนต้องประสบกับภาวะอันไม่พึงประสงค์ เช่น อาการร้อนวูบวาบ เหงื่อออกตอนกลางคืน  บางคนอาจเป็นน้อย บางคนอาจเป็นมาก และบางคน รับและปรับตัวได้ในภาวะวัยหมดประจำเดือน จนแทบไม่รู้สึกความเปลี่ยนแปลงค่อนข้างน้อยมาก

(อ้างอิง :  นพ.ปรีชา เหมชะญาติ – ผู้เชี่ยวชาญด้านสูตินรีเวชวิทยา รพ.บำรุงราษฎร์ อินเตอร์เนชั่นแนล)

ที่นี้ เรามาทำความเข้าใจกันก่อนว่า ประจำเดือน ทำไมจึงหมด ?
#ผู้สูงอายุ #วัยทอง #วัยหมดประจำเดือน #อาการร้อนวููบวาบ #นอนไม่หลับ

ภาวะหมดประจำเดือน จะเริ่มขึ้น เมื่ออายุประมาณ 40 ปีขึ้นไป “ภาวะหมดประจำเดือน เป็นผลพวงมาจากการที่รังไข่่หยุดทำงาน  ไม่มีการตกไข่ และสร้างฮอร์โมนเพศ อีกต่อไป”

“กระบวนการตามปกติของการมีประจำเดือนนั้น เริ่มจาก การที่ต่อมใต้สมองสร้างฮอร์โมนออกมากระตุ้นรังไข่ให้ผลิตไข่ออกมาก เมื่อไข่สุก จะมีการผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจน และโปรเจสเทอโรน ออกมากระตุ้นให้ผนังมดลูกก่อนตัวหนาขึ้น เตรียมพร้อมสำหับการฝังตัวในกรณีที่ไข่ได้รับการผสม เมื่อไข่ไม่ได้รับการผสม ผนังมดลูก ก็จะลอกหลุดออกมาเป็นรอบเดือน เมื่อหมดรอบประจำเดือน ก็เป็นการสิ้นสุดของภาวะเจริญพันธ์นั่นเอง”

ช่วงของการเปลี่ยนแปลงด้านฮอร์โมน (Menopause Transition) นี้ จะกินเวลาอยู่ประมาณ 4 – 5 ปี เป็นช่วงที่ผู้หญิงบางคนมีอาการแปลก ๆ รวมทั้งประจำเดือนมาไม่ปกติก่อนที่จะหยุดไปอย่างสิ้นเชิงในทางการแพทย์ และถ้าหากรอบเดือนไม่มาติดต่อกันนานถึง 12 เดือน โดยที่ไม่อาจหาสาเหตุได้ จะถือว่าหมดประจำเดือนแล้ว

สัญญาณเตือนจากร่างกาย
เพราะความแตกต่างของร่างกายของผู้หญิง ทำให้ภาวะหมดประจำเดือนของแต่ละคนแตกต่างกันไป  อาการที่เป็นสัญญาณของการหมดประจำเดือนมีดังนี้

1) อาการร้อนวูบวาบ  (ร้อยละ 3 ใน 4 ของผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนเคยมีอาการร้อนวูบวาบ เกิดขึ้น บางครั้งก็มีเหงื่อออกมากกว่าปกติ โดยเฉพาะเวลากลางคืนขณะนอนหลับ)
2) นอนไม่หลับ หลับยาก 
3) ตื่นบ่อย ๆ กลางดึก หรือ ตื่นเช้ากว่าปกติ
4) อ่อนเพลีย หมดเรี่ยวแรง เพราะจากสาเหตุปัญหาเรื่องการนอนหลับ
5) อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย 
6) มีอาการซึมเศร้า
7) ช่องคลอดแห้ง

อาการที่เกิดขึ้นเหล่านี้ เป็นการเปลี่ยนแปลงของร่างกายตามธรรมชาติ และจะหายไปเองได้ตามธรรมชาติเช่นกัน และโดยส่วนใหญ่ อาการที่เกิดขึ้นในช่วงวัยหมดประจำเดือนนั้น ไม่รุนแรง  แต่ถ้ามีอาการรุนแรง การรักษาส่วนใหญ่จะรักษาตามอาการ และแน่นอน ต้องปรึกษาแพทย์


หมดประจำเดือนมีผลต่อสุขภาพ
อย่างที่เรียนให้ฟังในข้างต้น อาการผิดปกติต่าง ๆ ในร่างกายจากภาวะหมดประจำเดือนจะหายเองได้ในที่สุด  แต่สิ่งที่ เราควรทราบคือ ความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดหัวใจ และโรคกระดูกพรุน จะเพิ่มขึ้น อันเป็นผลมาจากฮอร์โมนเอสโตรเจนที่ลดลง 

เตรียมตัวให้พร้อม
1) ออกกำลังกายสม่ำเสมอ เพื่อพัฒนาระบบกล้ามเนื้อ และกระดูก 
2) งดสูบบุหรี่ 
3) ไม่ดื่มสุรา
4) ควบคุมน้ำหนัก เพื่อลดความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ โรคกระดูกพรุน และโรคเรื้อรังต่าง ๆ 
5) เสริมวิตามิน อาหารเสริมต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นแคลเซียม  วิตามิน ดี  และสปอร์เห็ดหลินจือ  MG 2  เพื่อลดอาการที่เกิดช่วงภาวะหมดประจำเดือน เช่น ร้อนวูบวาบ
6) เข้ารับการตรวจสุขภาพ ประจำปี ทุกปี