เวลาที่เราไปตรวจสุขภาพ ผลการตรวจเลือดออกมาก็อาจพบได้ว่าเรามีตัวเลขค่าไขมันในเลือดสูง หลายคนอาจมีคำถามว่า ไขมันในเลือดสูง หายได้ไหม? คำตอบง่ายๆ คือสามารถทำให้ดีขึ้นหรือควบคุมให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้ ไม่ใช่ภาวะที่รักษาไม่ได้ เพราะเป็นภาวะหนึ่งที่มักเกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตเป็นส่วนใหญ่ และภาวะไขมันในเลือดสูงก็เป็นปัญหาหนึ่งที่พบได้บ่อยมากขึ้นในปัจจุบัน และเป็นภัยเงียบอย่างหนึ่งที่นำไปสู่โรคร้ายหรือโรคเรื้อรังหลากหลายชนิด โดยเฉพาะโรคหัวใจและหลอดเลือดสมอง องค์กรอนามัยโลก เป็นสาเหตุหนึ่งของการเสียชีวิตถึง 2.6 ล้านคนทั่วโลกในแต่ละปี บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจสาเหตุ อาการ และแนวทางการดูแลตัวเองเพื่อลดไขมันในเลือดอย่างยั่งยืน 

ไขมันในเลือดสูง คืออะไร? 

ก่อนจะไปรู้จักว่า ภาวะไขมันในเลือดสูง หายได้ไหม? ก็ต้องพาไปรู้จักกับไขมันในเลือดก่อนว่ามีกี่ชนิด ชนิดไหนถ้าสูงแล้วต้องระวังเป็นพิเศษ 

ไขมันในเลือดหลักๆ มี 3 ประเภทที่ต้องรู้:

• LDL Cholesterol (ไขมันเลว): ตัวร้ายที่สะสมในผนังหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดตีบแคบ ค่าปกติควรต่ำกว่า 100 mg/dL

• HDL Cholesterol (ไขมันดี): ตัวดีที่ช่วยพาไขมันส่วนเกินกลับไปทำลายที่ตับ ยิ่งสูงยิ่งดี ควรสูงกว่า 40 mg/dL ในผู้ชาย และ 50 mg/dL ในผู้หญิง

• Triglycerides (ไตรกลีเซอไรด์): ไขมันที่ได้จากอาหารที่กินเกิน ค่าปกติควรต่ำกว่า 150 mg/dL

เมื่อ LDL หรือ Triglycerides สูงเกินค่ามาตรฐาน หรือ HDL ต่ำเกินไป นั่นคือสัญญาณว่าระบบไขมันในร่างกายไม่สมดุลและมีความเสี่ยงด้านสุขภาพเพิ่มมากขึ้น 

สาเหตุของภาวะไขมันในเลือดสูง

ภาวะไขมันในเลือดสูง (Dyslipidemia) เกิดจากการมีระดับไขมันบางชนิดในเลือดสูงเกินปกติ หรือมีระดับไขมันดีต่ำกว่าปกติ ถ้าหากมีปริมาณที่สูงมากเกินไป จะเกิดการสะสมที่ผนังหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดตีบ โดยสาเหตุจะมาจากพฤติกรรมและพันธุกรรม 

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงหลัก:

พฤติกรรมการกิน: การบริโภคอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์สูง เช่น ของทอด เนื้อสัตว์ติดมัน ขนมหวาน เบเกอรี่

ขาดการออกกำลังกาย: การใช้ชีวิตแบบนั่งๆ นอนๆ ทำให้ร่างกายเผาผลาญไขมันได้ไม่ดี

น้ำหนักเกิน/โรคอ้วน: ผู้ที่มีน้ำหนักเกินหรือเป็นโรคอ้วนมีความเสี่ยงสูงที่จะมีไขมันในเลือดสูง

พันธุกรรม: บางรายอาจมีภาวะไขมันในเลือดสูงจากกรรมพันธุ์

โรคประจำตัว: เช่น โรคเบาหวาน โรคไทรอยด์ทำงานผิดปกติ โรคไต

อายุและเพศ: ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นตามอายุ และเพศชายมักมีความเสี่ยงสูงกว่าเพศหญิงก่อนวัยหมดประจำเดือน

อาการไขมันในเลือดสูง ภัยเงียบที่ต้องระวัง  

ภาวะไขมันในเลือดสูงจะไม่แสดงอาการ ทำให้คนส่วนใหญ่ไม่ทราบว่าตัวเองกำลังมีภาวะไขมันในเลือดสูง รู้ตัวอีกทีก็ตอนไปตรวจสุขภาพประจำปี หรือบางคนอาจเจอกับภาวะแทรกซ้อนไปแล้วจนมารู้ตัวอีกทีว่าร่างกายมีภาวะไขมันในเลือดสูง ทำให้ภาวะนี้ถูกเรียกว่า “ภัยเงียบ”อย่างหนึ่ง อย่างไรก็ตาม หากมีภาวะไขมันในเลือดสูงนานๆ อาจมีอาการบางอย่าง เช่น ปวดหัว มึนงง เวียนหัวบ่อย อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ชาตามมือและเท้า หรือมีอาการเจ็บหน้าอก 

ไขมันในเลือดสูง หายได้ไหม? 

ไขมันในเลือดสูง หายได้ไหม? คำตอบคือสามารถควบคุมระดับไขมันในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้ สำหรับคนที่มีภาวะไขมันในเลือดสูงจากพฤติกรรมการใช้ชีวิต สามารถลดไขมันในเลือดได้โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งยาหากปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตอย่างจริงจังและต่อเนื่อง 

สำหรับคนที่มีภาวะไขมันในเลือดสูงเนื่องจากพันธุกรรม การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมก็ยังสำคัญ แต่จำเป็นต้องใช้ยาร่วมด้วย และควรเข้ารับการปรึกษาจากแพทย์อย่างจริงจังเช่นกัน 

วิธีลดไขมันในเลือดด้วยตัวเอง 

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ถือเป็นวิธีลดไขมันในเลือดด้วยตัวเองที่ดีที่สุด สามารถทำควบคู่ไปกับการรักษาอื่นๆ ด้วย และยังเป็นวิธีการปรับเปลี่ยนการใช้ชีวิตที่เป็นมิตรกับสุขภาพด้วยเช่นกัน 

ยกตัวอย่างเช่น: 

ควบคุมอาหาร: เน้นการบริโภคผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และโปรตีนไม่ติดมัน หลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูง ไขมันทรานส์ และคอเลสเตอรอลสูง

ออกกำลังกายสม่ำเสมอ: ควรออกกำลังกายระดับปานกลางอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ เช่น เดินเร็ว วิ่งเหยาะๆ ปั่นจักรยาน หรือว่ายน้ำ

ควบคุมน้ำหนัก: รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม (BMI 18.5-22.9 สำหรับคนเอเชีย)

งดสูบบุหรี่และจำกัดการดื่มแอลกอฮอล์: การสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์เป็นปัจจัยที่ทำให้ไขมันในเลือดสูงขึ้นและเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจ

จัดการความเครียด: ความเครียดส่งผลต่อระดับฮอร์โมนและอาจทำให้ไขมันในเลือดสูงขึ้นได้

ไขมันในเลือดสูง กินอะไรดี? 

ปัจจัยเกี่ยวกับอาหาร เป็นปัจจัยหนึ่งที่เรียกได้ว่าสำคัญอย่างมากสำหรับคนที่ต้องการดูแลระดับไขมันในเลือด เพราะอาหารที่เราทานเข้าไป ไม่ว่าจะเป็นของทอด ปิ้ง ย่าง อาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูง อาหารจำพวกแป้ง และอาหารอีกหลายอย่างล้วนส่งผลทำให้ระดับไขมันในเลือดสูงขึ้นได้อย่างมีนัยยะสำคัญ 

อย่างไรก็ตาม การเลือกรับประทานอาหารบางอย่าง เช่น อาหารที่มีไขมันดี ปลา ผัก ผลไม้ ธัญพืช ก็เป็นอาหารที่ดีกับสุขภาพร่างกายและดีกับระดับไขมันในเลือดด้วยเช่นกัน 

ยกตัวอย่างเช่น: 

ไขมันดีจากอะโวคาโด น้ำมันมะกอก ถั่วเปลือกแข็ง

ปลาทะเลที่มีโอเมก้า-3 เช่น ปลาแซลมอน ปลาซาร์ดีน ปลาทูน่า

ผักและผลไม้สด โดยเฉพาะที่มีใยอาหารสูง เช่น บรอกโคลี แอปเปิ้ล ส้ม

ธัญพืชไม่ขัดสี เช่น ข้าวโอ๊ต ข้าวกล้อง

ถั่ว เช่น ถั่วดำ ถั่วแดง หรือถั่วนัตโตะที่มีเอนไซม์จากถั่วเหลืองอย่าง Nattokinase เป็นมิตรกับสุขภาพหลอดเลือด

ไขมันในเลือดสูง เมื่อไหร่ควรพบแพทย์ 

ควรพบแพทย์ทันทีหาก:

ค่า LDL สูงกว่า 190 mg/dL

มีโรคหัวใจหรือเคยเป็นโรคหลอดเลือดสมอง

ปรับพฤติกรรม 3–6 เดือนแล้วค่าไม่ดีขึ้น

เราจะป้องกันภาวะไขมันในเลือดสูงได้อย่างไร 

การป้องกันดีกว่าการรักษาเสมอ แม้จะยังไม่มีปัญหาไขมันในเลือดสูง แต่การสร้างนิสัยที่ดีตั้งแต่ต้นจะช่วยลดความเสี่ยงได้อย่างมาก:

1. ตรวจเลือดปีละ 1 ครั้ง เพื่อติดตามค่าไขมัน โดยเฉพาะผู้ที่อายุ 35 ปีขึ้นไป

2. กินอาหารหลากหลายและครบ 5 หมู่ เน้นผัก ผลไม้ และโปรตีนไม่ติดมัน

3. รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน BMI 18.5–22.9 สำหรับคนเอเชีย

4. เคลื่อนไหวร่างกายสม่ำเสมอ แม้แค่เดินวันละ 30 นาที

5. จัดการความเครียด นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ 7–8 ชั่วโมงต่อคืน

ไขมันในเลือดสูง หายได้ ถ้าจัดการถูกวิธี

ไขมันในเลือดสูง หายได้ไหม? ไขมันในเลือดสูง เป็นสัญญาณที่ร่างกายส่งมาให้รู้ว่าถึงเวลาที่ต้องเปลี่ยนแปลง คำตอบง่ายๆ คือสามารถดูแลระดับไขมันในเลือดทั้งคอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์ให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ ไม่เยอะจนเกินไป การดูแลระดับไขมันให้ดีจะช่วยป้องกันโรคแทรกซ้อนหรือโรคเรื้อรังได้อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุดวิธีหนึ่ง