ไขมันในเลือด เป็นสิ่งหนึ่งที่ต้องใส่ใจดูแล เมื่อมีไขมันเกาะบริเวณด้านในของหลอดเลือดอยู่เป็นจำนวนมาก จะทำให้เส้นเลือดตีบตัน ยิ่งมีไขมันอุดตันในเส้นเลือดมากเท่าไหร่ จะทำให้เลือดไปเลี้ยงหัวใจได้ไม่เพียงพอจนอาจทำให้หัวใจขาดเลือด รวมถึงภาวะที่เลือดไม่สามารถไปเลี้ยงสมองได้เพียงพอด้วยเช่นกัน ภาวะหนึ่งที่ควรใส่ใจเป็นพิเศษคือภาวะ โรคเส้นเลือดในสมองตีบ หลายคนอาจมีคำถามว่า สาเหตุที่มาของโรคนี้มาจากอะไร อาการเป็นอย่างไร แล้วจะมีวิธีป้องกันเส้นเลือดในสมองตีบอย่างไรบ้าง? บทความนี้มีคำตอบ

โรคเส้นเลือดในสมองตีบ คืออะไร?

โรคเส้นเลือดในสมองตีบ (Ischemic stroke) คือการอุดตันของเส้นเลือดในสมอง ทำให้เลือดไม่สามารถเข้าไปเลี้ยงสมองได้อย่างทั่วถึง ส่งผลให้เนื้อเยื่อสมองไม่ได้รับออกซิเจนและสารอาหารที่ควรได้รับจนเซลล์สมองเริ่มตาย โรคหลอดเลือดในสมองตีบเป็นโรคหลอดเลือดสมองที่พบได้บ่อยที่สุด หากไม่ได้รีบการรักษาอย่างทันท่วงที ก็อาจทำให้สมองเกิดความเสียหายแบบถาวร และสามารถเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตได้

โรคเส้นเลือดในสมองตีบ สาเหตุมาจากอะไร?

-          ภาวะหลอดเลือดแข็ง (Atherosclerosis) เป็นภาวะที่เกิดจากการสะสมของไขมันในผนังหลอดเลือด ทำให้ผนังเหลือดเลือดหนาขึ้นจนทำให้การไหลเวียนของเลือดแย่ลงหรือทำให้เกิดลิ่มเลือดจนปิดกั้นหลอดเลือดแดงจนเกิดภาวะโรคเส้นเลือดในสมองตีบ

-          โรคหลอดเลือดขาดเลือดจากการอุดตัน (Embolic stroke) ลิ่มเลือดที่ก่อตัวตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกายไปยังสมอง

-          โรคหลอดเลือดขาดเลือดจากภาวะหลอดเลือดสมองตีบ (Thrombotic stroke) ลิ่มเลือดก่อตัวในหลอดเลือดแดงที่ส่งไปเลี้ยงสมอง

นอกจากนี้สาเหตุหลัก ๆ ที่อธิบายไว้ข้างต้น ก็อาจเกิดขึ้นได้จากภาวะอื่น ๆ เช่น โรคหลอดเลือดอักเสบ (Vasculitis) การเซาะตัวของผนังหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงสมอง (Carotid artery dissection) หัวใจวาย รวมถึงโรคเกี่ยวกับหลอดเลือดและหัวใจอื่น ๆ

ปัจจัยเสี่ยงของโรคเส้นเลือดในสมองตีบ

ปัจจัยเสี่ยงด้านชีวิตประจำวัน

-          น้ำหนักเกินมาตรฐานหรือเป็นโรคอ้วน

-          ไม่ออกกำลังกาย

-          ดื่มแอลกอฮอล์หนักหรือดื่มติดกันเป็นประจำ

-          สูบบุหรี่ หรือควันบุหรี่มือสอง

ปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพและโรค

-          โรคเบาหวาน

-          ความดันโลหิตสูง

-          คอเลสเตอรอลในเลือดสูง

-          ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

-          โรคหัวใจ เช่น โรคหัวใจล้มเหลว หัวใจบกพร่อง หัวใจติดเชื้อ หรือโรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ

-          ประวัติคนในครอบครัวป่วยเป็นโรคหลอดเลือดสมอง

-          ปัจจัยด้านอายุ สำหรับคนที่มีอายุ 55 ปีขึ้นไปจะมีความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองตีบมากกว่า

โรคเส้นเลือดในสมองตีบ อาการเป็นอย่างไร?

โรคเส้นเลือดในสมองตีบ อาการที่สามารถพบได้บ่อยจะมีดังนี้

1.      มีอาการชาแบบกะทันหันด้านใดด้านหนึ่งของร่างกาย มักเกิดที่ใบหน้า แขนหรือขา

2.      รู้สึกสับสน มีอาการพูดยาก พูดไม่เข้าใจและไม่เข้าใจคำพูดคนอื่น

3.      ปัญหาการมองเห็น อาจเกิดได้ทั้งตาข้างเดียวหรือตาทั้งสองข้าง อาจเห็นภาพซ้อนหรือสูญเสียการมองเห็นบางส่วน หรือทั้งหมด

4.      ปัญหาในการเดิน มีอาการวิงเวียนศีรษะและสูญเสียการทรงตัว

5.      ปวดหัวอย่างรุนแรง อาจมีอาการอาเจียนร่วมด้วย

5 วิธีป้องกันเส้นเลือดในสมองตีบ

1 .ควบคุมความดันโลหิต

วัดความดันโลหิตเป็นประจำและทานยาเมื่อจำเป็น ลดเค็ม ทานอาหารที่ดีต่อร่างกาย ออกกำลังกายและหมั่นขจัดความเครียดเพื่อให้ความดันโลหิตคงที่

2 .ดูแลโรคเบาหวานให้ดี

ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดผ่านการทานอาหารที่เหมาะสม ออกกำลังกายเป็นประจำและทานยาเมื่อจำเป็น และตรวจเช็คระดับน้ำตาลในเลือดเป็นประจำ

3 .ลดระดับคอเลสเตอรอลในเลือด

ทานอาหารที่มีไขมันดี (HDL) แทนอาหารที่มีไขมันเลวสูง ทานผัก ผลไม้และธัญพืช รวมถึงการออกกำลังกายก็จะช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลหรือไขมันเลวและเพิ่มไขมันดีให้ร่างกายด้วยเช่นกัน

4 .ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน

เพราะน้ำหนักที่มากเกินไป เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เกิดโรคหลอดเลือดสมองตีบได้ รวมถึงลดความเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและโรคเบาหวานได้ด้วยเช่นกัน

5 .ลดหรือเลิกดื่มแอลกอฮอล์ เลิกสูบบุหรี่

ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และการสูบบุหรี่เป็นประจำ ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมอง ทางที่ดีที่สุดคือการเลิกดื่ม เลิกสูบ เพื่อสุขภาพที่ดีขึ้น

สรุป โรคเส้นเลือดในสมองตีบ จะมีปัจจัยความเสี่ยงที่หลากหลายตั้งแต่ปัจจัยไลฟ์สไตล์ไปจนถึงอายุ และสาเหตุก็มักจะเกิดจากระดับคอเลสเตอรอลในเลือดที่มากจนเกินไปจนทำให้เกิดอาการต่าง ๆ ที่อาจเสี่ยงถึงขั้นเสียชีวิต ทำให้เราต้องดูแลสุขภาพโดยรวม รวมถึงดูแลโรคเรื้อรังต่าง ๆ ให้ดีเพื่อลดโอกาสเสี่ยง