รู้ทันอาการคอเลสเตอรอลสูง เช็กอย่างไรไม่ให้เป็นอันตราย?
เมื่อพูดถึงเรื่องคอเลสเตอรอลแล้ว หลายคนอาจยังไม่ทราบว่าที่เผชิญอยู่คืออาการคอเลสเตอรอลสูง เมื่อระดับคอเลสเตอรอลในเลือดสูงอาจเป็นอันตรายต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด ซึ่งจะทำให้เสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจขาดเลือดและโรคหลอดเลือดสมองได้ วันนี้เราจะไปดูข้อมูลสุขภาพเกี่ยวกับเรื่องของคอเลสเตอรอลว่าเป็นอย่างไรไปพร้อม ๆ กันเลย
ทำความรู้จัก เข้าใจ ห่างไกลอาการคอเลสเตอรอลสูง
คอเลสเตอรอลสูงเป็นโรคที่หลายคนได้ยินอยู่เป็นประจำ แต่บางคนอาจไม่รู้และไม่ทราบถึงอาการคอเลสเตอรอลสูงเลย โดยคอเลสเตอรอลคือไขมันชนิดหนึ่งที่พบได้ในส่วนของผนังเซลล์ทุกเซลล์ของคน เป็นสารตั้งต้นในการสังเคราะห์น้ำดี ฮอร์โมนเพศ ฮอร์โมนจากต่อมหมากไตและยังเป็นองค์ประกอบของเยื่อหุ้มเซลล์และปลอกประสาท
ร่างกายจะได้รับคอเลสเตอรอลทั้งจากอาหารที่รับประทานเข้าไปจากภายนอกโดยเฉพาะผลิตภัณฑ์จากสัตว์ที่มีกรดไขมันอิ่มตัวในปริมาณที่สูง แต่ตับก็สามารถสังเคราะห์คอเลสเตอรอลขึ้นเองได้เช่นเดียวกัน ดังนั้นคอเลสเตอรอลที่รับประทานเข้าไปมากเกินพอจึงกลายเป็นส่วนเกินของร่างกายและจะไปเกาะอยู่ตามผนังหลอดเลือดแดง พอกพูนหนาขึ้นจนโพรงหลอดเหลือดแดงแคบลง
ส่งผลให้เกิดการตีบตันจนเลือดเดินทางไปเลี้ยงอวัยวะที่สำคัญไม่เพียงพอ จึงเกิดอาการเจ็บหน้าอกจากหัวใจขาดเลือด เป็นสาเหตุการเกิด โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) อัมพฤกษ์ อัมพาตจากเลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอนั่นเอง คอเลสเตอรอล แบ่งออกเป็น 2 ประเภทด้วยกัน คือ
- LDL Cholesterol เป็นคอเลสเตอรอลที่อันตรายเพราะจะเกาะตัวตามผนังของ หลอดเลือดแดง ซึ่งจะทำให้ควายืดหยุ่นเสียไปและเกิดหลอดเลือดตีบตันตามมา
- HDL Cholesterol เป็นคอเลสเตอรอลที่มีประโยชน์เพราะจะช่วยป้องกันการเกาะตัวของ LDL ที่ผนังของหลอดเลือดแดง ช่วยในการป้องกันการเกิดหลอดเลือดตีบตันได้
รู้หรือไม่ ? อาการคอเลสเตอรอลสูงแบบไหน
ส่วนใหญ่ คอเลสเตอรอลสูงเป็นภัยเงียบ โดยปกติแล้วจะไม่มีอาการใด ๆ หลายคนไม่รู้ด้วยซ้ำว่าตัวเองมีอาการคอเลสเตอรอลสูงจนกว่าจะเกิดโรคแทรกซ้อนร้ายแรงขึ้น เช่น เจ็บแน่นหน้าอก ปวดน่องเวลาเดินหรืออัมพฤกษ์อัมพาต ซึ่งเป็นภาวะหลอดเลือดในส่วนต่าง ๆ ตีบตัน ไม่ก็เกิดหัวใจวายหรือโรคหลอดเลือดสมอง นั่นเป็นเหตุผลที่การตรวจคัดกรองคอเลสเตอรอลเป็นประจำเป็นสิ่งสำคัญ หากมีอายุ 20 ปีขึ้นไป ให้ปรึกษาแพทย์ว่าควรตรวจคัดกรองคอเลสเตอรอลเป็นประจำหรือไม่
ปัจจัยเสี่ยง คอเลสเตอรอลสูงภัยที่คุณอาจไม่รู้ตัว!
ปัจจัยที่สามารถเพิ่มความเสี่ยงของระดับคอเลสเตอรอลสูงให้กับร่างกาย โดยไม่ทันระวังตัว ได้แก่ปัจจัยต่อไปนี้
- อาหารไม่ดี การรับประทานไขมันอิ่มตัวหรือไขมันทรานส์มากเกินไปอาจส่งผลให้ระดับคอเลสเตอรอลที่ไม่ดีต่อสุขภาพ ไขมันอิ่มตัวพบได้ในเนื้อสัตว์ที่มีไขมันต่ำและผลิตภัณฑ์จากนมที่มีไขมันเต็ม ไขมันทรานส์มักพบในขนมหรือของหวานที่บรรจุหีบห่อ
- โรคอ้วน การมีดัชนีมวลกาย (BMI) 30 หรือมากกว่านั้นทำให้เสี่ยงต่อคอเลสเตอรอลสูง
- ขาดการออกกำลังกาย การออกกำลังกายช่วยเพิ่ม HDL ในร่างกาย ซึ่งเป็นคอเลสเตอรอลดี
- สูบบุหรี่ การสูบบุหรี่อาจทำให้ระดับ HDL ของลดลง ซึ่งเป็นคอเลสเตอรอลที่ดี
- แอลกอฮอล์ การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไปอาจทำให้ระดับคอเลสเตอรอลรวมเพิ่มขึ้น
- อายุ เป็นหนึ่งปัจจัยที่ไม่อาจเลี่ยงได้ แม้แต่เด็กเล็กก็สามารถมีคอเลสเตอรอลที่ไม่ดีต่อสุขภาพได้ แต่มักพบในผู้ที่มีอายุมากกว่า 40 ปี เมื่อคุณอายุมากขึ้น ตับจะสามารถกำจัดคอเลสเตอรอล LDL ได้น้อยลง
วิธีป้องกันคอเลสเตอรอลสูงที่ทำได้ด้วยตัวเอง
เมื่อไม่สามารถควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางพันธุกรรมของคอเลสเตอรอลสูงได้ อย่างไรก็ตามปัจจัยด้านการใช้ชีวิตประจำวันสามารถจัดการได้ เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดคอเลสเตอรอลสูง สามารถทำตามได้ง่าย ๆ ดังนี้
- กินอาหารเกลือต่ำที่เน้นผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสี
- จำกัดปริมาณไขมันสัตว์ และใช้ไขมันดีในปริมาณที่พอเหมาะ
- ลดน้ำหนักส่วนเกิน และรักษาน้ำหนักตัวให้พอเหมาะเลิก
- สูบบุหรี่
- ออกกำลังกายเกือบทุกวันในสัปดาห์ อย่างน้อย 30 นาที
- ดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณที่พอเหมาะ
- จัดการความเครียด
วิธีลดคอเลสเตอรอลสูงทำได้ได้ผลดีต่อร่างกาย
หากมีคอเลสเตอรอลสูง แพทย์อาจแนะนำให้เปลี่ยนรูปแบบการใช้ชีวิตเพื่อช่วยลดคอเลสเตอรอล ตัวอย่างเช่น อาจแนะนำการเปลี่ยนแปลงอาหาร นิสัยการออกกำลังกายหรือด้านอื่น ๆ ของกิจวัตรประจำวันโดยสามารถลดคอเลสเตอรอลสูงด้วยอาหารได้ดังต่อไปนี้
ลดคอเลสเตอรอลสูงด้วยอาหาร
เพื่อช่วยรักษาระดับคอเลสเตอรอลที่ดีต่อสุขภาพ อาจแนะนำให้เปลี่ยนแปลงอาหารที่รับประทานในแต่ละวัน ตัวอย่างเช่น
- จำกัดการบริโภคอาหารที่มีคอเลสเตอรอลสูงไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์
- เลือกแหล่งโปรตีนที่ไม่ติดมัน เช่น ไก่ ปลาและพืชตระกูลถั่ว
- กินอาหารที่มีเส้นใยสูงให้หลากหลาย เช่น ผลไม้ ผักและธัญพืชเต็มเมล็ด
- เลือกทานอาหารประเภทอบ ย่าง นึ่ง ย่าง คั่ว แทนอาหารทอด
- หลีกเลี่ยงอาหารฟาสต์ฟู้ด และของหวาน
นอกจากนี้ควรลดอาหารที่มีคอเลสเตอรอลสูง ไขมันอิ่มตัวหรือไขมันทรานส์ ได้แก่
- เนื้อแดง เนื้ออวัยวะ ไข่แดงและผลิตภัณฑ์จากนมที่มีไขมันสูง
- อาหารแปรรูปที่ทำจากเนยโกโก้หรือน้ำมันปาล์ม
- อาหารทอด เช่น มันฝรั่งทอด หัวหอมทอด ไก่ทอด
- ขนมอบบางชนิด เช่น คุกกี้และมัฟฟิน
การรับประทานปลาและอาหารอื่น ๆ ที่มีกรดไขมันโอเมก้า 3 อาจช่วยลดระดับ LDL ได้ เช่น ปลาแซลมอน ปลาแมคเคอเรลและปลาเฮอริ่ง เป็นแหล่งที่อุดมไปด้วยโอเมก้า 3 รวมถึงวอลนัท อัลมอนด์ เมล็ดแฟลกซ์บดและอะโวคาโดก็มีโอเมก้า 3 อีกด้วย
ยาลดคอเลสเตอรอลสูง
ในบางกรณีที่เข้ารับการรักษา แพทย์อาจสั่งยาเพื่อช่วยลดระดับคอเลสเตอรอล สแตตินเป็นยาที่กำหนดโดยทั่วไปสำหรับคอเลสเตอรอลสูง บล็อกตับจากการผลิตคอเลสเตอรอลมากขึ้นนั่นเอง
อาการคอเลสเตอรอลสูงภัยเงียบที่สดความเสี่ยงที่จะเกิดได้
ถึงแม้ว่าจากข้อมูลข้างต้นคอเลสเตอรอลสูงโรคที่ไม่สามารถป้องการได้ทางกรรมพันธุ์ แต่หากทำความเข้าใจ ปฏิบัติและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตอย่างสม่ำเสมอ ก็สามารถลดความเสี่ยงที่จะเกิดคอเลสเตอรอลสูงขึ้นแล้ว เพียงเท่านี้คอเลสเตอรอลสูงก็ไม่น่ากลัวอย่างที่คิดอีกแล้ว