สุขภาพการหลับนอน เป็นสิ่งที่คนทุกวัยต้องดูแล โดยเฉพาะวัยสูงอายุที่บางคนมีโรคประจำตัวหรือโรคเรื้อรังที่ส่งผลต่อการหลับนอนแบบอ้อม ๆ ทำให้การดูแลโรคเรื้อรังเหล่านั้นเป็นสิ่งสำคัญ อย่างไรก็ตาม บางโรคหรือภาวะบางภาวะก็สามารถส่งผลต่อการหลับนอนโดยตรงและสามารถทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้หลากหลาย เช่น ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ภาวะนี้คือภาวะอะไร มีอาการและสาเหตุอย่างไรบ้าง แล้วจะรู้ได้อย่างไรว่าเรากำลังหยุดหายใจตอนนอน? ในบทความนี้มีคำตอบ

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ คืออะไร?

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Obstructive Sleep Apnea : OSA) คือภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อมีการหายใจที่ผิดปกติ เกิดจากการอุดกั้น ตีบ หรือการปิดสนิทของกล้ามเนื้อทางเดินหายใจส่วนบนหรือทุกส่วน และจะเกิดขึ้นซ้ำ ๆ ระหว่างการนอนหลับ ทำให้หยุดหายใจไปชั่วขณะ อาจเกิดขึ้นเป็นเวลานานกว่า 10 วินาที สามารถเกิดขึ้นได้อย่างน้อย 5 ครั้งต่อชั่วโมง ส่งผลให้ตื่นขึ้นมาในช่วงเวลาสั้น ๆ เพื่อกลับมาหายใจต่อ เป็นภาวะการหลับนอนหนึ่งที่พบได้บ่อย

อาการของภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

อาการของโรคหยุดหายใจขณะหลับมีด้วยกันหลากหลายอาการ ซึ่งอาการที่พบได้บ่อย จะมีดังนี้

-          กรนเสียงดัง เป็นอาการที่ชัดเจนที่สุด

-          หายใจไม่ออก หรือสำลักระหว่างการนอน

-          ตื่นตอนกลางดึกบ่อย เพราะสำลักระหว่างนอน

-          ง่วงนอนตอนกลางวันมาก แม้รู้สึกเหมือนจะนอนเต็มอิ่มแล้วก็ตาม

-          ตื่นมาพร้อมอาการปวดหัว

-          มีปัญหาในการใช้ชีวิตหรือทำกิจวัตรประจำวัน

-          อารมณ์แปรปรวน รู้สึกรำคาญง่าย อาจมีอาการซึมเศร้า

-          ปากแห้งหรือเจ็บคอ เนื่องจากใช้ปากในการหายใจ

-          อาจมีอาการความดันโลหิตสูง

สาเหตุของภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงของการเกิดภาวะหยุดหายใจขณะหลับจะมีด้วยกันหลายปัจจัย แต่ละปัจจัยความเสี่ยง จะมีดังนี้

-          น้ำหนักที่มากเกินไปหรือโรคอ้วน อาจทำให้ไขมันไปที่เนื้อเยื่อบริเวณทางเดินหายใจส่วนบน ส่งผลให้หายใจลำบากได้

-          ปัญหาโครงสร้าง เช่น ฟันล่างคร่อมฟันบน ขากรรไกรล่างเล็กผิดปกติ คอแคบ หรือมีต่อมทอนซิล หรืออะดีนอยด์ขนาดใหญ่

-          ปัจจัยทางอายุ ผู้สูงอายุจะมีความเสี่ยงโรคหยุดหายใจขณะหลับมากขึ้น

-          เพศชาย มีแนวโน้มที่จะเกิดภาวะนี้มากกว่าเพศหญิง

-          ประวัติครอบครัว ปัจจัยทางพันธุกรรมก็อาจส่งผลได้เช่นกัน

-          การสูบบุหรี่ อาจทำให้เกิดการอักเสบทางเดินหายใจส่วนบนได้

ภาวะแทรกซ้อนที่สามารถเกิดได้จากโรคหยุดหายใจขณะหลับ

หากปล่อยทิ้งไว้ ไม่เข้ารับการรักษาจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ก็มีโอกาสสูงที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ ได้ ซึ่งสามารถส่งผลกระทบต่อสุขภาพและความเป็นอยู่อย่างมาก แล้วภาวะแทรกซ้อน มีอะไรบ้าง?

ปัญหาสุขภาพหัวใจ

โรคหยุดหายใจขณะหลับ จะทำให้ระดับออกซิเจนในเลือดลดน้อยลง ส่งผลทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้น ทำให้มีความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ โรคหลอดเลือด หัวใจวาย หัวใจล้มเหลว โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือโรคหลอดเลือดสมองได้

โรคเบาหวาน

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ มีความเกี่ยวข้องกับภาวะดื้ออินซูลิน ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะโรคเบาหวานประเภท 2 นอกจากนี้ ภาวะนี้ก็อาจทำให้น้ำหนักเพิ่มมากขึ้นได้ด้วยเช่นกัน

เหนื่อยล้าในเวลากลางวัน

ง่วงนอนตอนกลางวันมากเกินไป ส่งผลเสียต่อคุณภาพในการใช้ชีวิตประจำวัน ยิ่งส่งผลกระทบต่อคนวัยทำงาน อาจจะต้องงีบหลับเพิ่มมากขึ้น อีกทั้งส่งผลต่อการรับรู้ ความจำ และการตัดสินใจด้วยเช่นกัน

ปัญหาสุขภาพจิต

เนื่องจากปัญหาการหลับนอน อาจทำให้เกิดความผิดปกติทางอารมณ์ ทำให้อารมณ์แปรปรวน โมโหหรือรำคาญง่าย รวมถึงภาวะซึมเศร้าและภาวะวิตกกังวลได้

จะรู้ได้อย่างไรว่าหยุดหายใจตอนนอน?

หากมีอาการของภาวะหยุดหายใจขณะหลับนอน จนส่งผลต่อสุขภาพการหลับนอนของคู่นอน ก็มีโอกาสที่จะป่วยเป็นโรคหยุดหายใจขณะนอนหลับได้ ทางที่ดีควรปรึกษาแพทย์ให้เร็วที่สุด อย่างไรก็ตาม หากหลับนอนคนเดียว ให้ใช้แอปพลิเคชันที่ช่วย monitor สุขภาพการหลับนอนของเรา ซึ่งแอปพลิเคชันเหล่านั้นจะอัดเสียงตอนนอน เพื่อดูว่ากรนดังแค่ไหน มีการสำลักขณะหลับนอนหรือเปล่า มีการหยุดหายใจหรือไม่

หากรู้สึกว่าง่วงมากตอนกลางวันหรือมีอาการปวดหัวทุกเช้าตอนตื่นนอน การเข้ารับการตรวจ Sleep Test จากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ จะเป็นวิธีการวินิจฉัยเบื้องต้นที่ดีที่สุด