สิ่งที่ต้องรู้เกี่ยวกับไขมันในเส้นเลือด

ไขมันในเลือด พอได้ยินคำนี้ก็คงคิดว่ามันต้องเป็นสิ่งไม่ดี ต้องส่งผลเสียต่อร่างกายแน่ ๆ แต่ความจริงคือไขมันในเส้นเลือดของเรานั้นมีทั้งแบบที่ดีและแบบที่ไม่ดี เราคงรู้จักไขมันเลวกันแล้ว ซึ่งเป็นสิ่งที่หลายคนกลัวเพราะมันส่งผลเสียต่อร่างกายในหลายด้าน แต่ก็มี “ไขมันดี” ที่เป็นเหมือนผู้อยู่เบื้องหลังคอยสนับสนุนการทำงานในเลือดซึ่งมีประโยชน์ต่อร่างกายมาก ๆ แล้วไขมันดี คืออะไร ค่าไขมันดีหรือ HDL ปกติควรจะอยู่ที่เท่าไหร่ แล้วจะมีวิธีเพิ่มไขมันดีอย่างไรได้บ้าง

คอเลสเตอรอลในเลือด มีอะไรบ้าง?

ไขมันในเลือดหรือคอเลสเตอรอล สามารถพบได้ในเซลล์ต่าง ๆ ในร่างกาย ซึ่งคอเลสเตอรอลนี้จะลำเลียงอยู่ในการไหลเวียนเลือดที่ติดอยู่กับโปรตีน โปรตีนชนิดนี้เรียกว่า ลิโพโปรตีน (Lipoprotein) แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ LDL (Low-density lipoprotein cholesterol) และ HDL (High-density lipoprotein)

LDL หรือไขมันเลว คืออะไร

ไขมันเลวหรือ LDL (Low-density lipoprotein cholesterol) ที่เรียกว่าไขมันเลว เพราะเป็นไขมันที่ลำเลียงผ่านเส้นเลือดโดยตรง ยิ่งมีปริมาณไขมันเลวในเส้นเลือดมาก จะเข้าไปสะสมอุดตันอยู่ในเส้นเลือด ทำให้เลือดไหลเวียนได้ยากขึ้น เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงโรคหลอดเลือดสมองด้วยเช่นกัน

HDL หรือไขมันดี คืออะไร

ไขมันดีหรือ HDL (High-density lipoprotein) ที่เรียกว่าไขมันดี เพราะว่าไขมันชนิดนี้จะดูดซับและลำเลียงไขมันคอเลสเตอรอลส่วนเกิน รวมถึงลำเลียงไขมันเลว (LDL) ออกจากเส้นเลือดกลับเข้าไปที่ตับเพื่อย่อยสลายและกำจัดออกจากร่างกาย เลยเป็นที่มาของชื่อไขมันดี พอรู้ว่าไขมันดีมีประโยชน์ต่อร่างกาย ทำให้เรามองเห็นความสำคัญของไขมันดีมากยิ่งขึ้น ยิ่งมีไขมันดีในร่างกายมากเท่าไหร่ ก็มีส่วนช่วยในการลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงโรคที่เกี่ยวกับหลอดเลือดสมองได้ด้วยเช่นกัน

ไขมันในเลือดสูงเท่าไหร่อันตราย เป็นคำถามที่หลายคนอยากรู้ หากร่างกายของเรามีปริมาณไขมันเลวสูง และมีปริมาณไขมันดีต่ำ การลดปริมาณไขมันเลวในเลือดจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างมาก เพื่อลดโอกาสการเกิดโรคหัวใจ หลอดเลือด และโรคหลอดเลือดสมอง

ประโยชน์ของไขมันดีหรือ HDL มีอะไรบ้าง?

เพื่อขยายความสำคัญของไขมันดีจากที่อธิบายไว้ข้างต้น ประโยชน์ของไขมันดีหรือ HDL มีอะไรอีกบ้างที่ดีต่อร่างกาย

-          มีคุณสมบัติต้านการอักเสบ ไขมันดีมีคุณสมบัติในการต้านการอักเสบ ซึ่งช่วยลดโอกาสในการเกิดภาวะหลอดเลือดแข็ง (Atherosclerosis)

-          ต้านอนุมูลอิสระ ช่วยทำลายอนุมูลอิสระในร่างกาย ป้องกันการถูกทำลายของเซลล์

-          ดีต่อเซลล์บุผนังหลอดเลือด (Endothelial) ที่เป็นเยื่อบุชั้นในของหลอดเลือด รักษาการไหลเวียนและป้องกันการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด

-          ลดความเสี่ยงการเกิดภาวะเมทาบอลิกซินโดรม (Metabolic syndrome) ยิ่งมีค่า HDL สูง จะช่วยลดโอกาสการเกิดภาวะนี้ได้ ซึ่งเป็นภาวะอย่างหนึ่งเกี่ยวกับความดันโลหิตสูง ภาวะน้ำตาลในเลือดสูง ภาวะไขมันส่วนเกินตามร่างกายโดยเฉพาะบริเวณสะโพก ซึ่งภาวะนี้เสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมองและโรคเบาหวาน

ค่า HDL ปกติ ควรอยู่ที่เท่าไหร่?

อย่างที่ได้อธิบายไว้ข้างต้น ว่ายิ่งมีค่า HDL มากเท่าไหร่ก็ยิ่งดี แล้วค่า HDL ปกติควรอยู่ที่เท่าไหร่?

ผู้ชาย : ค่า HDL ไม่ควรน้อยกว่า 40 มิลลิกรัม/เดซิลิตร ระดับปกติจะอยู่ที่ 40-59 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร

ผู้หญิง : ค่า HDL ไม่ควรน้อยกว่า 50 มิลลิกรัม/เดซิลิตร ระดับปกติจะอยู่ที่ 50-59 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร

ทั้งผู้ชายและผู้หญิง หากมีค่า HDL อยู่ที่ 60 หรือมากกว่านั้น จะมีค่าสูงและดีที่สุด ช่วยป้องกันโรคหัวใจ หลอดเลือดและโรคหลอดเลือดสมองได้ดีที่สุดเช่นกัน

วิธีเพิ่มไขมันดี ง่าย ๆ ทำได้ด้วยตัวเอง

ยิ่งมีค่า HDL สูงเท่าไหร่ก็ยิ่งดี แล้วเราจะทำอย่างไรได้บ้างให้สามารถเพิ่มระดับ HDL ได้? สามารถทำได้ด้วยวิธีการเลือกรับระทานอาหารที่มีไขมันดี ลดการทานอาหารที่มีไขมันเลวสูง ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ควบคุมปริมาณการดื่มแอลกอฮอล์ เลิกสูบบุหรี่ ควบคุมน้ำหนัก จัดการกับความเครียด และเลือกรับประทานอาหารเสริมที่ช่วยลดคอเลสเตอรอล

เลือกรับประทานอาหารที่มีไขมันดี

เช่น ปลาที่มีโอเมก้า 3 อย่างปลาแซลมอน ปลาซาร์ดีน ปลาแมคเคอเรล ปลาเทราท์ อาหารประเภทถั่ว เมล็ด เช่น อัลมอนด์ วอลนัท พิสตาชิโอ้ เมล็ดเจีย ถั่วเขียว ถั่วลันเตา รวมถึงอะโวคาโด น้ำมันมะกอก ธัญพืชไม่ขัดสี ผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ ชาเขียว และผลิตภัณฑ์ถั่วเหลือง เป็นต้น

ลดหรือเลี่ยงการรับประทานอาหารที่มีไขมันเลวสูง

อาหารที่มีไขมันเลว เช่น เนื้อวัว เนื้อหมู เนื้อแกะ เบคอน ไส้กรอก ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของไขมันจากนม เช่น ชีส ครีม เนย รวมถึงของทอด ขนมขบเคี้ยว เค้ก คุกกี้ น้ำมันปาล์ม รวมถึงอาหารที่มีรสชาติหวานอย่างโซดา น้ำอัดลม ชาหวาน เครื่องดื่มชูกำลัง เป็นต้น

ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

อย่างน้อย 30 นาที 5 วันต่อสัปดาห์ เพราะการออกกำลังกายลดคอเลสเตอรอล จะช่วยให้ระดับไขมันดีสูงขึ้น และเป็นวิธีดูแลสุขภาพโดยรวมได้เป็นอย่างดร

ควบคุมปริมาณการดื่มแอลกอฮอล์

จริง ๆ แล้ว การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณที่พอเหมาะ ก็มีส่วนเกี่ยวข้องที่ทำให้ระดับ HDL สูงขึ้นด้วย แต่ถ้าดื่มในปริมาณมากเกินไปจะส่งผลเสียต่อร่างกาย

เลิกสูบบุหรี่

เพราะการสูบบุหรี่จะทำให้ไขมันดีในเลือดลดลง และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ

ควบคุมน้ำหนักให้ดีต่อสุขภาพ

การลดน้ำหนักส่วนเกินที่มากเกินไป โดยเฉพาะไขมันส่วนท้อง จะสามารถเพิ่มค่า HDL ให้สูงขึ้นได้ สามารถทำควบคู่กับการควบคุมอาหารและการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

จัดการกับความเครียด

ภาวะเครียด ยิ่งเป็นนาน ๆ เข้าก็อาจส่งผลเสียต่อระดับคอเลสเตอรอลในร่างกายได้ด้วยเช่นกัน ควรจัดการกับความเครียดโดยการนั่งสมาธิ หรือการหางานอดิเรกใหม่ ๆ ทำเพื่อลดช่องว่างที่ทำให้เกิดความเครียด

เลือกรับประทานอาหารเสริม

ควรเลือกรับประทานอาหารเสริมที่มีไนอาซิน น้ำมันตับปลา หรืออาหารเสริมที่มีไฟเบอร์ รวมถึงการเลือกรับประทานอาหารเสริมที่ส่วนในการลดคอเลสเตอรอลอย่าง นัตโตะแคปซูล สูตรดูแลสุขภาพที่มีสารสกัดนัตโตะเข้มข้น ช่วยลดระดับคอเลสเตอรอล ลดไตรกลีเซอไรด์ และลดระดับความดันโลหิตสูงได้ด้วยเช่นกัน

ไขมันดี ดีต่อร่างกายกว่าที่คิด

สรุป ไขมันในเลือดนั้น ไม่ได้มีแค่ไขมันเลวที่เมื่อสะสมไปนาน ๆ แล้วจะอุดตันในเส้นเลือดจนเป็นปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดเพียงอย่างหนึ่ง และไขมันดี ก็เป็นไขมันที่จำเป็นอย่างมากต่อร่างกาย ที่จะคอยสนับสนุนให้สุขภาพของหลอดเลือดดี รวมถึงสุขภาพโดยรวมของเราด้วยเช่นกัน