โรคตับแข็งหรือภาวะตับแข็ง เกิดจากเนื้อเยื่อก่อตัวขึ้นเป็นพังผืดเป็นผลมาจากตับอักเสบเรื้อรัง ซึ่งอาจเกิดจากโรคต่างๆ เช่น โรคพิษสุราเรื้อรัง ไวรัสตับอักเสบเรื้อรังหรือไขมันคั่งในตับ เป็นต้น เมื่อตับเกิดการอักเสบเรื้อรังเป็นระยะเวลานาน กลไกการทำงานของอวัยวะในร่างกายตับจะซ่อมแซมตัวเอง ซึ่งการซ่อมแซมตัวเองนั้นจะสร้างเนื้อเยื่อพังผืดสะสมกันไปเรื่อยๆ จนทำให้เกิดภาวะตับแข็งนั่นเอง ตับจะไม่สามารถทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ หากเป็นตับแข็งระยะรุนแรงอาจทำให้เกิดการเสียชีวิตได้หรือเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งตับได้นั่นเอง หลายคนคิดว่าตับแข็งเกิดจากการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอลจริงๆ แล้วตับแข็ง ไม่ดื่มก็เป็นได้ เป็นยังไงไปดูกัน

หน้าที่ของตับ

หน้าที่สำคัญของตับก็คือการสร้างอัลบูมิน เป็นโปรตีนชนิดหนึ่งที่ช่วยรักษาการไหลเวียนของเหลวในระบบเลือด มีหน้าที่ตรึงสารชนิดน้ำต่างๆ ที่รั่วออกจากกระแสเลือด ช่วยลำเลียงฮอร์โมนวิตามินและเอนไซม์ที่สำคัญเข้าสู่ร่างกายของเรา ตับยังมีหน้าที่สร้างน้ำดีซึ่งเป็นของเหลวในร่างกายมีหน้าที่สำคัญช่วยย่อยไขมันและดูดซึมไขมันในลำไส้เล็ก ตับช่วยควบคุมกรดอะมิโน ควบคุมการแข็งตัวของเลือดและช่วยรักษาวิตามินแร่ธาตุ รักษาระดับน้ำตาลกลูโคส ตับช่วยกรองเลือด กรองเชื้อโรคต่างๆ ถือว่าเป็นอวัยวะที่สำคัญมากๆ ในร่างกายของเราเลยก็ว่าได้

โรคตับแข็งมีอาการเป็นอย่างไร

โรคตับแข็ง ผู้ป่วยมักจะไม่แสดงอาการใดๆ ในระยะแรกจนกว่าที่ตับจะได้รับความเสียหายรุนแรง อาการที่บ่งชี้ มีดังต่อไปนี้

- มีภาวะเบื่ออาหาร
- รู้สึกคลื่นไส้
- รู้สึกอ่อนเพลียไร้เรี่ยวแรง
- มีเลือดออกง่ายหรือเป็นจ้ำเลือดง่าย
- มีอาการบวมบริเวณขา ข้อเท้าหรือเท้า
- มีอาการคันระคายเคืองที่ผิวหนัง
- น้ำหนักตัวลดลงอย่างรวดเร็วจนผิดสังเกต
- มีน้ำสะสมในช่องท้องหรือท้องโตขึ้น
- ฝ่ามือมีลักษณะแดงเข้ม
- บริเวณหน้าอกเกิดเส้นเลือดฝอยคล้ายใยแมงมุม

โรคตับแข็งไม่ดื่มเหล้าก็เป็นได้ จริงหรือไม่

ตับแข็ง ไม่ดื่มก็เป็นได้ เป็นยังไงไปดูกัน การดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำนั้นเป็นสาเหตุทำให้ตับอักเสบและนำไปสู่โรคตับแข็ง แต่ก็ใช่ว่าคนที่ไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เลยจะไม่มีโอกาสป่วยเป็นโรคตับแข็ง สาเหตุของการเกิดภาวะตับแข็งมีหลายสาเหตุ อาจเกิดจากการติดเชื้อ ยกตัวอย่างเช่น เชื้อไวรัสตับอักเสบบีหรือซี เป็นต้น รวมไปถึงกันติดเชื้อราเชื้อแบคทีเรีย เชื้อพยาธิต่างๆ การรับประทานยาบางชนิดเป็นระยะเวลานานติดต่อกัน ผลข้างเคียงจากการทานยาอาจทำให้เกิดภาวะตับแข็งได้เช่นกัน การได้รับสารพิษที่มีผลต่อตับหรือเกิดจากภูมิต้านทานที่ทำงานไม่ปกติ มีภาวะไขมันเกาะตับ ก็อาจทำให้เกิดโรคตับแข็งได้

ตับแข็งรักษาอย่างไร

สำหรับแนวทางการรักษาโรคตับแข็งหรือภาวะตับแข็งนั้น วัตถุประสงค์ในการรักษาเพื่อหยุดการพัฒนาของเนื้อเยื่อแผลเป็นในตับและป้องกันไม่ให้เกิดภาวะแทรกซ้อนขึ้นซึ่งอาจมีอันตรายถึงแก่ชีวิตได้ หลักการสำคัญคือการรักษาที่สาเหตุหรือต้นตอที่ทำให้เกิดภาวะตับแข็ง ไม่เพียงแต่แพทย์จะมีบทบาทสำคัญในการรักษาเท่านั้น ในขณะเดียวกันผู้ป่วยเองก็มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิต ลีกเลี่ยงทุกสิ่งทุกอย่างที่อาจทำให้เกิดความเสียหายต่อตับหรือนำไปสู่ภาวะตับล้มเหลวได้

การรักษาตับแข็งทำอย่างไรขึ้นอยู่กับสาเหตุความรุนแรง รวมถึงความเสียหายของตับด้วย เป้าหมายการรักษาคือการชะลอการลุกลามอย่างที่บอกและป้องกันไม่ให้เกิดภาวะแทรกซ้อนขึ้น หากกับคนไข้ได้รับความเสียหายรุนแรงจำเป็นต้องเข้ารักษาในโรงพยาบาลอย่างเร่งด่วน

- ในกรณีที่ผู้ป่วยเกิดภาวะตับแข็งจากการดื่มสุรา อันดับแรกเลยต้องหยุดดื่ม แพทย์อาจแนะนำให้เข้าร่วมโปรแกรมการรักษาโรคพิษสุราเรื้อรังด้วย
- สำหรับการรักษาโรคไขมันคั่งที่ตับ ซึ่งไม่ได้เกิดจากการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์แพมย์จะแนะนำให้ลดน้ำหนักและรักษาระดับของน้ำตาลรวมถึงไขมันในเลือด
- การใช้ยาเพื่อรักษาโรคไวรัสตับอักเสบ ตัวยาจะช่วยลดความเสียหายของตับเนื่องจากไวรัสตับอักเสบซีหรือบี
- การใช้ยาเพื่อบรรเทาอาการอื่นๆ จากภาวะตับแข็ง ยาเหล่านั้นจะช่วยชะลอการเกิดโรคตับแข็งได้บางชนิด ผู้ป่วยที่ตับแข็งมีสาเหตุมาจากท่อน้ำดีอักเสบหรือมีภาวะโรคตับจากภูมิคุ้มกันผิดปกติจะได้รับการวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ ซึ่งสามารถรักษาด้วยยาให้หายได้

ป้องกันภาวะตับแข็งอย่างไร

- หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิดหรือทุกสิ่งทุกอย่างที่เป็นต้นตอทำให้ตับได้รับความเสียหาย
- พยายามออกกำลังกายเป็นประจำอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันไขมันเกาะตับ
- งดทานยาที่เป็นอันตรายต่อตับหรือในกรณีที่ซื้อยามาทานเองควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญก่อนทุกครั้ง
- ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหารเป็นสิ่งสำคัญต้องหลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารรสหวานหรืออาหารรสจัด โดยเฉพาะอาหารรสเค็มเพราะอาหารรสเค็มอาจทำให้เกิดภาวะตับบวมได้
- อย่าปล่อยให้ตัวเองท้องผูก เนื่องจากสารพิษต่างๆ จะถูกดูดซึมเข้าไปในร่างกายและเกิดการสะสมมากขึ้น ควรรับประทานอาหารที่มีโปรไบโอติกสูง อย่างเช่น นมเปรี้ยวหรือโยเกิร์ต รวมไปถึงอาหารเสริมโปรไบโอติกด้วย เนื่องจากโปรไบโอติกจะช่วยปรับสมดุลลำไส้ ปรับระบบขับถ่ายให้ดีขึ้น ป้องกันปัญหาท้องผูกได้เป็นอย่างดี

ตับแข็ง ไม่ดื่มก็เป็นได้ เป็นยังไงไปดูกัน หลังจากที่ทุกคนได้รู้แล้วว่าคนที่ไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ก็สามารถป่วยเป็นโรคตับได้ แม้กระทั่งตัวคุณเองหรือคนในครอบครัวของคุณ ในระยะแรกคุณอาจไม่รู้เลยว่ากำลังมีภาวะตับแข็งแต่อาการจะเริ่มแสดงออกมาเรื่อยๆ และหากปล่อยไว้นานจนเกิดโรคแทรกซ้อน รวมถึงไม่รับการดูแลรักษาอย่างถูกวิธีก็อาจเป็นอันตรายนำไปสู่การเสียชีวิตได้เลยทีเดียว