ค่าไขมันในเลือด ยิ่งสูงก็ยิ่งเสี่ยง

ไขมันในเลือด ไม่ว่าจะเป็นไตรกลีเซอไรด์กับคอเลสเตอรอล ต้องควบคุมให้อยู่ในปริมาณที่พอเหมาะ แต่มีใครรู้บ้างว่าไขมันในเลือดสูงเท่าไหร่อันตราย? หลายคนที่ตรวจสุขภาพประจำปีอาจได้รับคำแนะนำจากแพทย์ว่าให้ลดไขมันหน่อยนะ ค่าไขมันในเลือดสูงเกินไป แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่าค่าไขมันในเลือดปกติเท่าไหร่ ห้ามกินอะไรบ้าง ในบทความนี้มีคำตอบ

ภาวะไขมันในเลือดสูง คืออะไร?

ภาวะไขมันในเลือดสูง (Hyperlipidemia) เกิดจากการที่มีค่าระดับไขมันในเลือดที่สูงจนเกินไป ไขมันในเลือดจะรวมถึงคอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์ แน่นอนว่าเราต้องมีไขมันในร่างกายเพื่อใช้ประโยชน์ แต่ถ้าหากมีไขมันในเลือดมากเกินไปจะเกิดผลเสียและทำให้เกิดความเสี่ยงต่อร่างกายในหลายด้าน และเป็นสาเหตุของโรคอันตรายอย่างโรคหัวใจขาดเลือด จากรายงานของ World Health Organization (WHO) เมื่อปี 2016 ได้สำรวจสถิติการเสียชีวิต พบว่าทั่วโลกมีผู้เสียชีวิตต่อปีประมาณ 56.9 ล้านคน และโรคหัวใจขาดเลือดเป็นโรคที่เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตมากที่สุด

ประเภทของภาวะไขมันเลือดสูง

ไขมันในเลือด ไม่ได้มีแค่คอเลสเตอรอลอย่างเดียว ยังมีไตรกลีเซอไรด์ ซึ่งเป็นไขมันอย่างหนึ่งที่เป็นพลังงานที่ยังไม่ถูกใช้หรืออธิบายง่าย ๆ คือเป็นพลังงานสำรอง ซึ่งทั้งคอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอร์ไรด์ที่มีค่าสูงเกินไป ก็เสี่ยงต่อการเกิดปัญหาสุขภาพได้เช่นกัน

1 . ภาวะคอเลสเตอรอลสูง (Hypercholesterolemia) เป็นภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อคอเลสเตอรอลสูงเกินไปในเลือด ซึ่งคอเลสเตอรอลจะมีส่วนประกอบของไลโพโปรตีนอยู่ 2 ชนิด คือไขมันเลว (Low-density lipoprotein : LDL) และไขมันดี (High-density lipoprotein : HDL) ภาวะนี้จะเกิดขึ้นเมื่อมีไขมันเลวสูงและไขมันดีต่ำเกินไป ยิ่งไขมันเลวสูง ก็ยิ่งเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาสุขภาพ ในทางกลับกันถ้าหากไขมันดีสูง จะมีส่วนช่วยในการลดโอกาสการเกิดโรคหัวใจ หลอดเลือดและโรคเส้นเลือดในสมองได้

2 . ภาวะไตรกลีเซอไรด์สูง (Hypertriglyceridemia) คือภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อมีไขมันไตรกลีเซอไรด์สูงเกินไปในเลือด ซึ่งไตรกลีเซอไรด์เป็นไขมันอย่างหนึ่งที่สะสมในเลือดเป็นแหล่งพลังงานสำรอง หากมีมากเกินไปและไม่ได้ใช้งาน ก็สามารถทำให้เกิดปัญหาสุขภาพได้เช่นเดียวกับระดับคอเลสเตอรอลที่สูงเกินไป

สาเหตุของการเกิดภาวะไขมันในเลือดสูง

-          ทานอาหารที่ไม่ดีต่อร่างกาย เช่น อาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูง ไขมันทรานส์สูงอย่างเนื้อแดง ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของไขมันในนม ของทอด ขนมขบเคี้ยว

-          ขาดการออกกำลังกาย หากไม่ได้ออกกำลังกาย ไขมันในเลือดที่ได้รับจากอาหารในปริมาณมากจะไม่ถูกขับออกอย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้เสี่ยงต่อการเกิดโรคอ้วนและโรคหัวใจ

-          โรคอ้วน เกิดจากการที่มีไขมันส่วนเกินสูงโดยเฉพาะหน้าท้อง ทำให้มีความเสี่ยงต่อภาวะไขมันในเลือดสูง

-          การสูบบุหรี่ เนื่องจากบุหรี่มีสารเคมีมากมายที่ส่งผลเสียโดยการทำลายเส้นเลือดและเสี่ยงต่อการเกิดการอักเสบในเส้นเลือด ซึ่งการสูบบุหรี่ยังเข้าไปลดไขมันดี (HDL) และเพิ่มค่าไขมันเลวและไตรกลีเซอไรด์อีกด้วย

-          โรคเรื้อรัง เช่น โรคเบาหวาน ภาวะฮอร์โมนไทรอยด์บกพร่อง โรคไตและโรคตับ

-          การใช้ยาบางชนิด เช่น ยาสเตียรอยด์ ยาขับปัสสาวะ ยากดภูมิคุ้มกัน

-          การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป แอลกอฮอล์มีไตรกลีเซอไรด์สูง นำไปสู่ภาวะไขมันในเลือดสูงได้ รวมถึงเสี่ยงโรคไขมันพอกตับด้วยเช่นกัน

ไขมันในเลือดสูงเท่าไหร่อันตราย ค่าปกติอยู่ที่เท่าไหร่?

ไขมันโดยรวม

ระดับปกติ: น้อยกว่า 200 มิลลิกรัม/เดซิลิตร  

ระดับที่สูงเกินไป : 240 มิลลิกรัม/เดซิลิตรหรือมากกว่า

ไขมันเลว (LDL)

ระดับปกติ : น้อยกว่า 100 มิลลิกรัม/เดซิลิตร

ระดับสูง : 160-189 มิลลิกรัม/เดซิลิตร

ระดับที่สูงเกินไป : 190 มิลลิกรัม/เดซิลิตรหรือมากกว่า

ไขมันดี (HDL)

ระดับปกติ : 60 มิลลิกรัม/เดซิลิตรขึ้นไป

ระดับที่น้อยเกินไป : ต่ำกว่า 40 มิลลิกรัม/เดซิลิตรสำหรับผู้ชาย ต่ำกว่า 50 มิลลิกรัม/เดซิลิตรสำหรับผู้หญิง

ไตรกลีเซอไรด์

ระดับปกติ : น้อยกว่า 150 มิลลิกรัม/เดซิลิตร

ระดับเกือบสูง : 150-190 มิลลิกรัม/เดซิลิตร

ระดับสูง : 200-499 มิลลิกรัม/เดซิลิตร

ระดับสูงเกินไป : 500 มิลลิกรัม/เดซิลิตรหรือมากกว่า

 

ไขมันในเลือดสูง อาหารที่ห้ามกินหรือควรลด มีอะไรบ้าง

หากตรวจสุขภาพมาแล้วแพทย์เตือนเราว่ามีแคลอรี่ในเลือดสูง สิ่งที่ควรทำเป็นอย่างแรกคือการลดหรือเลี่ยงอาหารที่เป็นสาเหตุอย่างหนึ่งที่ทำให้ไขมันในเลือดสูง ดังนี้

-          อาหารที่มีไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์สูง เช่น เนื้อแดง เบคอน ไส้กรอก เนย มาการีน ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของไขมันนมอย่างชีส ครีม น้ำมันปาล์ม เค้ก คุกกี้ เป็นต้น

-          อาหารที่มีคอเลสเตอรอลสูง เช่น ไข่แดง กุ้ง หอย ปู และเครื่องในสัตว์ทุกชนิด

-          ของทอดหรืออาหารฟาสต์ฟู้ด เช่น เบอร์เกอร์ เฟรนช์ฟรายส์  ไก่ทอด ขนมขบเคี้ยว รวมถึงอาหารไมโครเวฟด้วยเช่นกัน

-          อาหารและเครื่องดื่มน้ำตาลสูง เช่น น้ำอัดลม น้ำหวาน ลูกอม ซีเรียลที่มีน้ำตาลสูง ของหวานอย่างเค้ก ไอศกรีม เป็นต้น

-          คาร์โบไฮเดรตแปรรูป เช่น ขนมปังขาว ข้าวที่ผ่านการขัดสี พาสต้า เป็นต้น

-          แอลกอฮอล์ การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่มากจนเกินไป อาจทำให้ค่าไตรกลีเซอไรด์สูงและทำให้น้ำหนักขึ้นได้

 

ไขมันในเลือดสูง ลดได้ด้วยตัวเอง

หลังจากผลตรวจเลือด แพทย์ผู้ตรวจอาจจะบอกกับเราว่าค่าไขมัน คอเลสเตอรอล หรือค่าไตรกลีเซอไรด์ของเราสูงเกินไป แต่ก็ไม่ต้องตกใจไป เพราะไขมันในเลือดที่สูงนั้นก็สามารถลดได้ด้วยตัวเอง ด้วยการเลี่ยงหรือลดการรับประทานอาหารที่ได้อธิบายไว้ข้างต้น เลือกรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ที่ดีต่อร่างกาย ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ เลี่ยงการสูบบุหรี่ และพยายามจัดการกับความเครียด อย่าลืมตรวจสุขภาพประจำปีหรือตรวจเลือดบ่อย ๆ เพื่อลดการเกิดปัญหาสุขภาพจากภาวะไขมันในเลือดสูง นอกจากนี้ การเลือกรับประทานอาหารเสริมอย่างคินน์ นัตโตะ ด้วยส่วนผสมของนัตโตะ เฟอร์เมนต์เต็ดพาวเดอร์ เรดยีสต์ ไรซ์พาวเดอร์และสารสกัดจากชาเขียว ซึ่งนัตโตะก็เป็นซุปเปอร์ฟู้ดอาหารรักสุขภาพจากญี่ปุ่นที่มีสรรพคุณในการลดระดับคอเลสเตอรอล ไขมันเลว และไตรกลีเซอไรด์ด้วยเช่นกัน