อุบัติเหตุเกิดขึ้นได้ทุกที่ ไม่ว่าจะเป็นตอนกำลังออกกำลังกาย เดิน ๆ อยู่ก็อาจสะดุดล้มได้ อยู่บ้านก็อาจเกิดอุบัติเหตุได้เช่นกัน และสามารถเกิดได้กับคนทุกวัย รวมถึงผู้สูงอายุที่ต้องระวังเป็นพิเศษ ซึ่งการบาดเจ็บส่วนใหญ่มักจะเกิดขึ้นกับขาของเรา ในบทความนี้ เราจะมาอธิบายเกี่ยวกับอาการ ข้อเท้าแพลง ว่าเป็นอย่างไร กี่วันหาย ควรไปหาหมอไหม วิธีปฐมพยาบาลข้อเท้าแพลง ทำอย่างไร เรามีคำตอบ

ข้อเท้าแพลง อาการเป็นอย่างไร?

ข้อเท้าแพลง อาการของมันอาจมีความรุนแรงแตกต่างกันออกไป ซึ่งความรุนแรงจะขึ้นอยู่กับว่าเอ็นในข้อเท้ามีการยืดเฉย ๆ หรือเอ็นฉีก ไปจนถึงเอ็นขาด ซึ่งอาการต่าง ๆ จะมีด้วยกันดังนี้

-          อาการปวด : มักจะมีอาการปวดทันทีหลังจากได้รับบาดเจ็บที่ข้อเท้า และอาจเกิดขึ้นบริเวณด้านนอกของเท้า

-          อาการบวม : มักจะบวมขึ้นทันทีหลังจากได้รับบาดเจ็บ สังเกตได้ว่าบวมเหมือนลูกมะนาว

-          อาการช้ำ : หลังจากอุบัติเหตุหลายชั่วโมงหรือเป็นวัน

-          ขยับข้อเท้าแล้วเจ็บ : โดยเฉพาะเมื่อเดินหรือขึ้นลงบันได

ข้อเท้าแพลง ควรไปพบแพทย์ไหม?

อาการข้อเท้าแพลง หากอาการไม่รุนแรงมาก ประคบเย็น การยกขาขึ้นสูง ทานยาแก้ปวด เดินน้อย และการพักผ่อนให้เพียงพอ จะมีส่วนทำให้อาการฟื้นฟูได้ดี อย่างไรก็ตาม หากมีอาการที่รุนแรง อาจต้องพบแพทย์เพื่อทำการรักษา ซึ่งอาการที่น่าเป็นห่วง จะมีดังนี้

-          มีอาการปวดมาก หากทานยาแก้ปวดแล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือมีอาการปวดที่มากจนเกินไป อาจเป็นการบาดเจ็บที่รุนแรงได้

-          ลงน้ำหนักไม่ได้ หากลงน้ำหนักไม้ได้เลย อาจเป็นเพราะกระดูกร้าว หรือเส้นเอ็นฉีดขาด ซึ่งเป็นอาการที่รุนแรง ต้องพบแพทย์

-          มีอาการบวมช้ำมาก และบวมลามไปยังเท้า อาจเป็นอาการพลิกแพลงที่รุนแรงหรือมีอาการอื่นร่วมด้วย

-          ข้อเท้าดูผิดปกติ ไม่เป็นรูปร่าง อาจหมายความว่าข้อเท้าเคลื่อนหรือแตกหักได้

-          มีอาการชา อาจส่งผลต่อเส้นประสาทได้

-          รักษาที่บ้านแล้วอาการยังไม่หายภายใน 2-3 วัน ควรเข้าปรึกษาแพทย์

ข้อเท้าแพลง กี่วันหาย?

ขึ้นอยู่กับการบาดเจ็บว่ารุนแรงมากน้อยแค่ไหน ซึ่งแพทย์จะทำการ X-ray เพื่อดูว่าเอ็นข้อเท้ามีการฉีกขาดมากน้อยแค่ไหน อาจแบ่งเป็นระดับได้ดังนี้

1.      ข้อเท้าแพลงเล็กน้อย : เส้นเอ็นข้อเท้ามีการยืดออกหรือฉีกขาดเล็กน้อย มีอาการไม่รุนแรงมาก มีอาการบวม กดแล้วรู้สึกเจ็บไม่มาก ส่วนใหญ่มักจะรักษาโดยการปฐมพยาบาลเบื้องต้น ระยะฟื้นฟูจะอยู่ที่ 1-2 สัปดาห์

2.      ข้อเท้าแพลงปานกลาง : เส้นเอ็นข้อเท้ามีการฉีกขาดบางส่วน ทำให้เกิดอาการบวมช้ำและปวดมากขึ้น เดินลำบากหรือรับน้ำหนักได้ยาก แพทย์จะพิจารณารักษาโดยการใส่เฝือกผ้าหรือเฝือกอ่อนพันรอบบริเวณข้อเท้าเพื่อจำกัดการขยับร่วมกับการทานยา ระยะพักฟื้นจะอยู่ที่ประมาณ 3-4 สัปดาห์

3.      ข้อเท้าแพลงรุนแรง : เส้นเอ็นข้อเท้าขาด ทำให้มีอาการบวมช้ำมาก และมีอาการปวดมาก บางเคสอาจต้องเข้ารับการผ่าตัด ระยะเวลาพักฟื้นจะอยู่ที่ประมาณ 6 สัปดาห์หรือหลายเดือน

วิธีปฐมพยาบาลข้อเท้าแพลง เบื้องต้น

เพื่อเป็นการดูแลอาการเบื้องต้น การปฐมพยาบาลเมื่อเกิดอุบัติเหตุที่ทำให้ข้อเท้าแพลง จะมีวิธีด้วยกันดังนี้

-          หยุดเดิน เลี่ยงการลงน้ำหนักบริเวณข้อเท้าที่มีอาการบาดเจ็บ

-          ประคบเย็น ด้วยน้ำแข็งห่อผ้า หรือเจลให้ความเย็นทันทีหลังจากได้รับบาดเจ็บ ประคบไว้ประมาณ 15-20 นาที ตลอด 1-2 ชั่วโมง โดยเฉพาะช่วงระยะอาการบาดเจ็บ 2 วันแรก

-          พันผ้าบริเวณที่มีอาการบาดเจ็บ เพื่อลดอาการบวม

-          ยกขาขึ้นสูง ตอนนอนให้ยกขาขึ้นสูงกว่าหัวใจ เพื่อลดอาการบวม

-          ห้ามประคบร้อน เพราะอาจทำให้มีอาการบวมมากขึ้น

-          ทานยาแก้ปวด เพื่อลดการอักเสบและอาการปวด

-          พบแพทย์ทันที หากมีอาการที่รุนแรง

ข้อเท้าแพลง เป็นอาการอย่างหนึ่งที่มักเกิดจากอุบัติเหตุได้หลากหลายรูปแบบ ทั้งจากการเล่นกีฬา ลื่น หรือระหว่างเดินลงบันได ซึ่งเป็นอาการที่สามารถเกิดขึ้นได้ทุกที่ และทุกวัยด้วยเช่นกัน เพราะฉะนั้น การดูแลตัวเองไม่ให้เกิดอุบัติเหตุ ระมัดระวังเสมอเมื่อเล่นกีฬาหรือแม้แต่การเดินขึ้นลงบันได จะเป็นสิ่งสำคัญเช่นกัน ผู้เขียนเพิ่งหายมาหมาด ๆ บอกเลยว่าเป็นประสบการณ์ที่ไม่ดีเท่าไหร