ต่อมไทรอยด์เป็นต่อมไร้ท่อที่ใหญ่ที่สุดในร่างกาย?

ต่อมไทรอยด์ เป็นต้อมไร่ท่อที่ใหญ่ที่สุดในร่างกายและมีความสำคัญอย่างมากในร่างกายทีเดียว  โดยต่อมไทรอยด์ ทำหน้าที่สำคัญคือการผลิตฮอร์โมนไทรอยด์ที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของร่างกาย แถมยังมีส่วนช่วยในการควบคุมกระบวนการเผาผลาญต่าง ๆ กระตุ้นการเต้นของหัวใจ รักษาอุณหภูมิในร่างกายและการหลั่งเหงื่อ จะเห็นว่า ต่อมไทรอยด์ดูแลทุกระบบในร่างกายเรานั่นเอง หากต่อไทรอยด์ทำงานหนักผิดปกติ มีภาวะของต่อมไทรอยด์โต ก็จะส่งผลให้ร่างกายแปรปรวนตามมา

ไทรอยด์เป็นพิษเกิดจากอะไรหล่ะ?

ไทรอยด์เป็นพิษ(Hyperthyroidism, Overative Thyroid)  สาเหตุเกิดจากปฏิกิริยาร่างกายของเราเอง ที่กระตุ้นต่อมไทรอยด์ให้มีการสร้างไทยรอยด์ฮอร์โมนมากเกินความจำเป็นของร่างกาย เมื่อฮอร์โมนไทรอยด์มีมากเกินความจำเป็น ก็จะส่งผลให้มีอาการในอวัยวะต่าง ๆ ได้ หลาย ๆ อย่าง เราเรียกภาวะที่ต่อมไทรอยด์ทำงานมากผิดปกตินี้ว่า ไทรอยด์เป็นพิษ  เป็นสาเหตุที่ทำให้น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็วแบบผิดปกติ  หัวใจเต้นเร็วหรือเต้นผิดปกติ เหงื่อออกง่าย และหงุดหงิด ฉุนเฉียว ซึ่งโรคไทรอยด์ อาจแบ่งได้เป็น 2 ชนิด

• ไฮเปอร์ไทรอยด์

คือโรคไทรอยด์ ที่มีระดับการทำงานของต่อมไทรอยด์มากเกินไป ระดับฮอร์โมนไทรอยด์ในเลือดสูงเกินไป มีการทำงานของเซลล์ในร่างกายเร็วกว่าปกติ อาการที่ส่งผลต่อร่างกายก็คือ น้ำหนักตัวลดลงผิดปกติ  ขี้ร้อน  เหงื่อออกง่าย มีประจำเดือนน้อยลง  ความจำไม่ดี  กระสับกระส่าย  ผมร่วง  หัวใจเต้นผิดจังหวะ  มือสั่น  แขนขาไม่มีแรง

• ไฮโปไทรอยด์

คือโรคไทรอยด์ที่มีระดับการทำงานของต่อมไทรอยด์ที่น้อยเกินไป ระดับฮอร์โมนไทรอยด์ในเลือดต่ำเกินไป มีการทำงานของเซลล์ในร่างกายช้ากว่าปกติ  อาการที่ส่งผลต่อร่างกายคือ น้ำหนักเพิ่มอย่างรวดเร็ว  ขี้หนาว  ง่วงนอน  อ่อนเพลีย  ผมร่วง  เป็นตะคริวง่าย  รอบตาบวม  หน้าบวม

อาการของไทรอยด์เป็นพิษมีอะไรบ้าง?

อาการของไทรอยด์เป็นพิษ อาจแตกต่างกนในผู้ป่วยแต่ละราย โดยอาการที่พบได้ มีดังต่อไปนี้ :-

• น้ำหนักตัวลด
• ชีพจรเต้นเร็ว  จังหวะไม่สม่ำเสมอ ใจสั่น
• อารมณ์แปรปรวน
• อ่อนเพลีย
• มีอาการสั่น โดยเฉพาะมือ
• ขี้ร้อน  เหงื่อออกง่าย
• ถ่ายอุจจาระบ่อย หรือท้องเสีย
• ต่อมไทรอยด์บริเวณคอบวม หรือโตขึ้น
• กล้ามเนื้ออ่อนแรง

มีอาการแสดงที่พบบ่อยคือ

• อาการผมร่วง  ในหลายคนอาจมีผมร่วงมาก บางครั้งร่วงเป็นกระจุกเวลาสระผม อาการผมร่วงในผู้ที่เป็นโรคนี้ พบได้บ่อยและก่อให้เกิดความกังวลต่อภาพลักษณ์ ซึ่งหากรักษาต่อมไทรอยด์ให้กลับมาทำงานปกติ ผมจะกลับมาหนาเหมือนเดิม
• อาการแขนขาไม่มีแรง  เกิดจากระดับโพแทสเซียมในเลือดต่ำลงอย่างเฉียบพลัน หรือจากพิษของไทรอยด์ฮอร์โมนที่ส่งผลต่อระบบกล้ามเนื้อ
• ความผิดปกติของผิวหนัง  มักเกิดบริเวณหน้าแข้ง อาจเกิดขึ้นพร้อมกับความผิดปกติของตา  ผิวหนังที่เป็นจะหนาขึ้นเป็นผื่น หรืออาจจะเกิดขึ้นบริเวณใดก็ตามที่ได้รับแรงกดหรือเสียดสีมาก เช่นที่เท้าจากรองเท้าเสียดสี  หรือหัวไหล่จากการแบกของ เป็นต้น

เราจะรู้ได้อย่างไรว่าไทรอยด์เป็นพิษหรือไม่เป็นพิษ?

แพทย์จะทำการตรวจร่างกาย สอบถามอาการ และตรวจสอบประวัติการรักษา รวมทั้งวินิจฉัยเพิ่มเติมด้วยวิธีการต่าง ๆ อย่างการตรวจเลือดเพื่อตรวจวัดระดับฮอร์โมนไทรอยด์ (Thyroid Function Test) หรือการอัลตร้าซาวน์ต่อมไทรอยด์ เป็นต้น

ลักษณะการดำเนินของโรคไทรอยด์เป็นพิษ

พบว่าโรคนี้มีระยะเวลากำเริบของโรค (ซึ่งสามารถควบคุมได้ด้วยยา) โดยมากประมาณ 1-2 ปี และมีระยะสงบ (ที่สามารถหยุดยาได้) และอาจจะเป็น ๆ หาย ๆ กลับมาเป็นซ้ำอีก โรคนี้เป็นหนึ่งในกลุ่มโรคภูมิคุ้มกันไวเกิน  เกิดจากที่ร่างกายสร้างสารพวกแอนติบอดี้ ซึ่งปกติต้องสร้างมาเพื่อต่อสู้เชื้อโรค แต่ที่เป็นโรคนี้แอนติบอดี้ที่สร้างขึ้นมา จะเป็นตัวกระตุ้นให้ต่อมไทรอยด์สร้างฮอร์โมนมากขึ้น  เมื่อใดที่ร่างกายสร้างสารแอนติบอดี้น้อยลง โรคจะสงบลงเอง

วิธีการรักษาโรคไทรอยด์เป็นพิษ

• รักษาด้วยยา

ยาที่ใช้ในการรักษาโรคไทรอยด์เป็นพิษ คือยาที่ออกฤทธิ์ลดการสังเคราะห์ฮอร์โมน ทำให้ต่อมไทรอยด์สร้างฮอร์โมนน้อยลง เมตาบอลิซึ่มของร่างกายจะลดลง อาการต่าง ๆ ที่เกิดจากการมีเมตาบอลิซึมสูง ก็จะหายไป เช่น ใจสั่น เหนื่อย ผอมลง  โดยมากจะให้ยา 1-2 ปี แล้วหยุดยาร้อยละ 30-40 ของผู้ป่วยมักหยุดยาได้ ส่วนที่เหลือไทรอยด์จะกลับเป็นพิษขึ้นอีกภายในระยะเวลา 1 ปีหลังหยุดยา ซึ่งสามารถรักษาด้วยการกินยาต่อไป หรือใช้วิธีอื่นรักษาได้

• การรักษาด้วยการผ่าตัด

การผ่าตัดต่อมไทรอยด์เป็นพิษ เป็นวิธีการรักษาดั้งเดิม การตัดต่อไทรอยด์โดยมากตัดออก 30% ของขนาดเดิม ทำให้ขนาดเล็กลง ฮอร์โมนที่หลั่งออกมาในเลือดมีปริมาณลดลง ทำให้เมตาบอลิซึ่มของร่างกายไม่มากเกินไป

• การกินแร่ไอโอดีนกัมมันตภาพรังสี(131)

แร่รังสีไอโอดีน 131 เป็นสารกัมมันตภาพรังสีของธาตุไอโอดีน เมื่อทิ้งไว้ไอโอดีน 131 จะค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นไอโอดีน 128 ในกระบวนการนี้จะปล่อยกัมมันตภาพรังสีเบต้าออกมา เพื่อทำลายเซลล์ที่อยู่ใกล้เคียงต่อมไทรอยด์ จะทำหน้าที่นำแร่ไอโอดีน 131 เข้าไปเป็นองค์ประกอบในการสร้างฮอร์โมน T3 และ T4 และจะถูกทำลายช้า ๆ ด้วยรังสีเบต้าของแร่นี้ เหมือนเป็นการผ่าตัดทำลายต่อมไทรอยด์ด้วยแร่รังสี นั่นเอง

เป็นไทรอยด์เป็นพิษ  ออกกำลังกายได้ไหม?

หากเป็นกิจวัตรทั่วไป เช่นเดินขึ้นบันได การเดิน ไม่มีข้อจำกัด แต่หากต้องการออกกำลังกายที่มีความหนักมากขึ้นเช่น High Intensive Interval Training หรือ การออกกำลังกายมีการแข่งขัน (Competitive Exercise) ควรมีการเฝ้าระวังการเต้นของหัวใจ หรือแนะนำให้งดไปก่อนจนกว่าโรคจะมีการควบคุมที่ดีขึ้น

ไทรอยด์เป็นพิษ เกิดจากร่างกายของเราเอง ดังนั้นไม่สามารถป้องกันได้ เพียงแต่ต้องคอยสังเกตอาการผิดปกติของร่างกายตัวเอง หากมีอาการผิดปกติ ควรไปแพทย์เพื่อตรวจรักษา  พบกันใหม่ ฉบับหน้า สวัสดีค่ะ

........................................................

(เครดิต :  รพ.พญาไท, รพ.สินแพทย์ และ www.i-kinn.com)

สินค้าแนะนำ

คินน์ ถั่งเช่า สูตรเอ็กซ์ตร้า

คินน์ ถั่งเช่า สูตรคลาสสิก