นอนเยอะเกินจำเป็น เสี่ยงปัญหาสุขภาพ เสี่ยงซึมเศร้า

ปัญหาการหลับนอน ส่วนใหญ่เรามักจะได้ยินแต่ปัญหาของคนที่นอนน้อย หากคุณเคยมีปัญหาการหลับนอนน้อยแบบผู้เขียน จะรู้ว่าการนอนน้อยส่งผลเสียต่อร่างกายแค่ไหน ทั้งร่างกายอ่อนเพลีย ไม่มีแรง สมองเบลอบ่อย ๆ และอีกหลายอาการ แต่ถึงอย่างนั้น การหลับนอนที่เป็นปัญหา ไม่ได้มีแค่การนอนน้อยเท่านั้น การที่เรานอนเยอะเกินไปก็จะส่งผลเสียต่อร่างกายเช่นกัน แล้วภาวะนอนเยอะเกินจำเป็นนี้ มีสาเหตุจากอะไร มีอาการอย่างไร ส่งผลเสียอย่างไร แล้วจะมีวิธีแก้ปัญหานอนเยอะเกินอย่างไรได้บ้าง

ภาวะนอนเยอะเกินจำเป็น คืออะไร?

ภาวะนอนเยอะเกินไป (Hypersomnia) คือภาวการณ์หลับนอนอย่างหนึ่งที่มีความผิดปกติ เกิดขึ้นเมื่อมีอาการง่วงนอนมากเกินไประหว่างวัน รู้สึกงัวเงีย แม้ว่าจะนอนหลับพักผ่อนในตอนกลางคืนอย่างเพียงพอ หรือนอนเป็นเวลานาน ทำให้ต้องนอนเพิ่มในตอนกลางวัน บางครั้งก็อาจต้องนอนเพิ่มในตอนกลางคืน ซึ่งภาวะนี้อาจทำให้การใช้ชีวิตในตอนกลางวันแย่ลงจากพลังงานที่ไม่เพียงพอ อาจทำให้เกิดอารมณ์หงุดหงิด หัวเสียระหว่างวัน และอาจส่งผลต่อหน้าที่การงาน สังคม และสุขภาพได้โดยตรง

ภาวะ Hypersomnia มีกี่ประเภท?

โดยหลักแล้ว ภาวะนอนเยอะเกินความจำเป็น จะมี 2 ประเภท

1.      Hypersomnia ประเภทที่ 1 : คืออาการง่วงนอนมากเกินไปที่ไม่ได้เกิดจากสภาวะทางการแพทย์ การใช้ยา ซึ่งภาวะนี้อาจเกิดขึ้นตั้งแต่ช่วงวัยรุ่นไปจนถึงช่วงสูงอายุ และอาจมีอาการนี้เกิดขึ้นตลอดชีวิต

2.      Hypersomnia ประเภทที่ 2 : คืออาการง่วงนอนมากเกินไปที่เกิดจากสภาวะอื่น ๆ เช่น ความผิดปกติของการนอนหลับ (ภาวะหยุดหายใจขณะที่กำลังหลับนอน) และภาวะอื่น ๆ อย่าง อาการซึมเศร้า โรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง (Multiple Sclerosis) หรือมาจากการใช้ยาและสารบางอย่าง

 

อาการของภาวะ Hypersomnia เป็นอย่างไร?

ภาวะนอนหลับเกิดความจำเป็น มีอาการหลากหลายและแต่ละคนอาจมีอาการที่แตกต่าง่กันออกไป ซึ่งอาการของภาวะนี้ที่พบได้บ่อยจะมีดังนี้

-          ง่วงนอนตอนกลางวันมากเกินไป รู้สึกว่าต้องนอนหลับอย่างต่อเนื่องระหว่างวัน แม้ว่าจะนอนหลับในเวลากลางคืนอย่างเพียงพอแล้วก็ตาม

-          นอนหลับตอนกลางคืนเป็นเวลานาน อาจนอนหลับมากกว่า 10 ชั่วโมงต่อคืนและรู้สึกไม่สดชื่นเมื่อตื่น่นอน

-          ตื่นยาก ตอนตื่นอาจรู้สึกงัวเงีย มึนงง หรือรู้สึกสับสน ทำให้บางครั้งอาจเผลอหลับต่อ

-          งีบหลับบ่อย มักมีอาการงีบหลับแบบไม่ได้ตั้งใจในระหว่างวัน และการงีบไม่ได้ช่วยให้อาการง่วงดีขึ้น

-          มีปัญหาเกี่ยวกับสมาธิ ตัดสินใจนาน มีปัญหาด้านความจำ มักส่งผลต่อการทำงานหรือการใช้ชีวิตประจำวัน

-          รู้สึกเหนื่อยล้า ขาดพลังงานระหว่างวัน เหนื่อยง่ายกว่าปกติ

-          อารมณ์แปรปรวน รู้สึกหงุดหงิดมากขึ้นและอารมณ์แปรปรวนเนื่องจากรู้สึกเหมือนอดนอนทั้งคืน

-          ปวดศีรษะ หน่วงที่ศีรษะ

ภาวะ Hypersomnia หรือภาวะนอนมากเกินไป ส่งผลเสียอย่างไรบ้าง?

เมื่อมีอาการนอนมากเกินไป สามารถส่งผลเสียต่อร่างกายในหลายด้าน เช่น

-          เสี่ยงต่อภาวะทางสุขภาพ เช่น โรคเบาหวาน โรคหลอดเลือด โรคหัวใจ และอาจส่งผลต่อระบบเผาผลาญในร่างกายได้

-          ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง ทำให้เสี่ยงต่อการติดเชื้อและเกิดอาการเจ็บป่วยได้ง่ายขึ้น

-          เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ โดยเฉพาะผู้ที่ขับรถ หรืออาจเสี่ยงหกล้มได้

-          สติ การรับรู้ลดลง อาจทำให้มีปัญหาเกี่ยวกับด้านสมาธิ ความจำที่ลดลง และความสามารถในการตัดสินใจแย่ลง

-          หงุดหงิด วิตกกังวล และอาจส่งผลต่อปัญหาสุขภาพจิตใจที่รุนแรงขึ้น อาจทำให้เกิดอาการซึมเศร้าได้

วิธีแก้ภาวะนอนมากเกินไป ทำอย่างไรได้บ้าง?

การแก้ภาวะนอนเยอะเกินไป ต้องใช้แนวทางการแก้หลายทางด้วยกัน โดยการปรึกษาแพทย์โดยตรงเพื่อหาสาเหตุที่แน่ชัด และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมกับไลฟ์สไตล์ ซึ่งจะมีวิธีแก้ดังนี้

1 . ปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุของภาวะนอนเยอะเกินไป

อันดับแรก ควรได้รับการประเมินจากแพทย์ก่อนว่าภาวะนี้มีสาเหตุมาจากอะไร ใช่ภาวะซึมเศร้า โรคไม่หายใจขณะหลับ หรือภาวะปัญหาต่อมไทรอยด์หรือไม่ และการปรึกษาแพทย์เพื่อศึกษาการหลับนอนของเราว่ามีปัญหาตรงไหนบ้าง จะเป็นการแก้ปัญหาที่ตรงจุดที่สุดวิธีหนึ่ง

2 . เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและไลฟ์สไตล์

-          หลับนอนให้ตรงเวลาเป็นประจำ ควรนอนเวลาเดิม ตื่นเวลาเดิม

-          ทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ เลี่ยงทานอาหารที่ทำให้หนักท้องในมื้อเย็น เลี่ยงทานก่อนนอน การทานอาหารเสริมเห็ดหลินคือแคปซูล ก็มีส่วนช่วยในการแก้ปัญหาการนอนหลับด้วยเช่นกัน

-          ออกกำลังกายเป็นประจำ

-          เลี่ยงสารกระตุ้นที่ทำให้นอนยาก เช่น คาเฟอีน บุหรี่ แอลกอฮอล์ โดยเฉพาะชั่วโมงก่อนหลับนอน

3 . ปรับปรุงสภาพแวดล้อมในการนอน

-          ทำให้ห้องน่านอน อากาศเย็น มืดพอดี และเงียบสงบ ใช้ที่ปิดตาหรือที่อุดหูเมื่อจำเป็น

-          กิจวัตรก่อนนอน เช่น อ่านหนังสือ ฟังเพลงผ่อนคลาย หรือนั่งสมาธิก่อนนอน

-          เลี่ยงการเล่นโทรศัพท์ก่อนนอน

4 . ติดตามการหลับนอนของตัวเองอย่างสม่ำเสมอ

สังเกตพฤติกรรมการหลับนอนของตัวเองเป็นประจำ เช่น วันนี้นอนเวลาไหน ตื่นเวลาไหน มีปัญหาอะไรบ้างตอนนอน ใช้เวลานอนกี่ชั่วโมง สิ่งเหล่านี้จะเป็นข้อมูลที่ดีเมื่อเข้าพบแพทย์ และจะสามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างตรงจุด

5 . จัดการกับปัญหาสุขภาพจิตใจ

ปัญหาความเครียดหรือวิตกกังวล ส่งผลเสียต่อสุขภาพมากมายรวมถึงสุขภาพการหลับนอนด้วย เพราะฉะนั้น ควรจัดการความเครียดด้วยการหากิจกรรมใหม่ ๆ ทำ เล่นโยคะ นั่งสมาธิ ร่วงถึงการออกกำลังกายแก้เครียดก็สามารถทำได้เช่นกัน นอกจากนี้ การปรึกษาจิตแพทย์เพื่อแก้ปัญหาสุขภาพจิตใจ ถือเป็นสิ่งที่ควรทำ

 

นอนมากเกินไปก็ไม่ดี โดยเฉพาะผู้สูงอายุ

ภาวะหลับนอนมากกว่าปกติ เป็นภาวะหนึ่งที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพ ทั้งสุขภาพกายและสุขภาพจิต โดยเฉพาะในวัยสูงอายุ ปัญหาสุขภาพสามารถเกิดขึ้นได้ง่ายกว่าวัยอื่น ๆ และการที่ผู้สูงอายุนอนทั้งวัน ก็เป็นปัญหาอย่างหนึ่ง ที่ทำให้การแก้ปัญหาภาวะ Hypersomnia เป็นสิ่งที่ต้องแก้ไข เพื่อสุขภาพร่างกายและจิตใจที่ดียิ่งขึ้น ลดความเสี่ยงได้หลากหลายด้าน