ไขมันในเลือด มักเป็นสิ่งหนึ่งที่เราพูดกันบ่อยครั้งโดยเฉพาะหลังจากที่เพิ่งตรวจสุขภาพและได้รับผลเลือดมา สองตัวแปรที่สำคัญอย่างมากก็คือระดับไตรกลีเซอไรด์และค่า LDL หรือไขมันเลวในร่างกาย ถ้าเรามีค่าทั้งสองอย่างนี้สูงเกินไป ก็สามารถบ่งชี้ได้ว่าเราอาจมีความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดได้ แต่หลายคนอาจมีความสับสนว่า ไตรกลีเซอไรด์ กับ LDL ต่างกันอย่างไร อันไหนอันตรายต่อสุขภาพมากกว่ากัน ในบทความนี้เราจะพาไปค้นหาคำตอบกัน พร้อมตอบคำถามว่าค่าปกติควรอยู่ที่เท่าไหร่ พร้อมแนะนำวิธีลดไตรกลีเซอไรด์และ LDL 

ไตรกลีเซอไรด์ คืออะไร? 

ไตรกลีเซอไรด์ (Triglycerides) คือไขมันชนิดหนึ่งที่พบในกระแสเลือด เกิดจากพลังงานส่วนเกินที่ร่างกายยังไม่ได้ใช้งาน โดยจะมาจากคาร์โบไฮเดรต น้ำตาล รวมถึงไขมันในอาหาร เมื่อร่างกายของเราได้รับพลังงานเกินความจำเป็น ตับจะทำหน้าที่เปลี่ยนส่วนเกินเหล่านั้นให้กลายเป็นไตรกลีเซอไรด์ แล้วเก็บสะสมไว้ในเซลล์ไขมันทั่วร่างกายเพื่อใช้เป็นพลังงานสำรองในภายหลัง ไตรกลีเซอไรด์เดินทางในกระแสเลือดโดยอาศัยโปรตีนพาหะที่เรียกว่า ไลโปโปรตีน (Lipoprotein) และเมื่อไม่ถูกเผาผลาญ ก็จะสะสมอยู่ในร่างกายและกระแสเลือดในปริมาณที่มากขึ้นเรื่อยๆ 

ปัจจัยที่ทำให้ระดับไตรกลีเซอไรด์สูง จะมาจากการทานอาหารที่มีน้ำตาลสูง อาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตสูง การดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ การไม่ออกกำลังกาย ผู้ป่วยโรคเบาหวาน และอาจมาจากพันธุกรรม 

LDL คืออะไร? 

LDL (Low-Density Lipoprotein) หรือที่เราเรียกกันว่า “ไขมันเลว” คือโปรตีนพาหะที่ทำหน้าที่ขนส่งคอเลสเตอรอลจากตับไปยังเซลล์ต่าง ๆ ทั่วร่างกาย แต่เมื่อมีปริมาณมากเกินไป LDL จะเริ่มสะสมอยู่ตามผนังหลอดเลือด ทำให้เกิดคราบไขมันที่เรียกว่าคราบพลัค "Plaque" ซึ่งทำให้หลอดเลือดแดงตีบและแข็งตัว

กระบวนการสะสมของ LDL บนผนังหลอดเลือดเรียกว่า หลอดเลือดแดงแข็ง (Atherosclerosis) ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคหัวใจและหลอดเลือด อัมพฤกษ์ และอัมพาต

LDL กับ HDL ต่างกันอย่างไร?

หลายคนอาจสะสมระหว่าง LDL กับ HDL อยู่ว่าสองอย่างนี้ที่มีชื่อคล้ายกัน มันคืออะไร ต่างกันอย่างไร? ทั้งสองอย่างนี้มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน ขอสรุปความต่างแบบเข้าใจง่ายๆ ดังนี้ 

ชนิดไขมัน	ชื่อเรียก	หน้าที่	ผลต่อสุขภาพ
LDL (Low-Density Lipoprotein)	ไขมันเลว	ขนส่งคอเลสเตอรอลจากตับไปสู่เซลล์ต่างๆ ทั่วร่างกาย	สะสมในผนังหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดตีบตัน
HDL (High-Density Lipoprotein)	ไขมันดี	ขนส่งคอเลสเตอรอลส่วนเกินจากเซลล์กลับไปที่ตับ	ช่วยกำจัดคอเลสเตอรอลส่วนเกิน ลดความเสี่ยงโรคหลอดเลือด

ไตรกลีเซอไรด์ กับ LDL ต่างกันอย่างไร? 

แม้ว่าไตรกลีเซอไรด์ กับ LDL จะเป็นไขมันในเลือดเหมือนกัน แต่ก็มีความแตกต่างกันในหลายด้าน ไตรกลีเซอไรด์ กับ LDL ต่างกันอย่างไร? เราสามารถแบ่งความแตกต่างได้ตามประเภท ที่มา หน้าที่ ผลกระทบเมื่อมีค่าสูงเกินไป ได้ตามตารางดังนี้

คุณสมบัติ	ไตรกลีเซอไรด์ (Triglycerides)	LDL (Low-Density Lipoprotein)
ประเภท	ไขมัน (Fat) ที่แท้จริง	โปรตีนขนส่ง คอเลสเตอรอล (Cholesterol)
แหล่งที่มาหลัก	พลังงานส่วนเกินจากอาหารประเภท แป้ง น้ำตาล ไขมัน และแอลกอฮอล์	ร่างกาย (ตับ) สร้างขึ้นเองเป็นส่วนใหญ่ และส่วนน้อยมาจากอาหารที่มีคอเลสเตอรอลสูง
หน้าที่หลัก	เก็บสะสมเป็น พลังงานสำรอง ของร่างกาย	ขนส่งคอเลสเตอรอล จากตับไปยังเซลล์ต่างๆ ทั่วร่างกาย
อันตรายเมื่อมีสูงเกินไป	เลือดหนืดขึ้น เพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจ เสี่ยงต่อตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน (หากสูงมากๆ)	สะสมที่ผนังหลอดเลือด หลอดเลือดตีบแข็งและอุดตัน เกิดคราบพลัค (Plaque) ขัดขวางทางเดินเลือด

ไตรกลีเซอไรด์คือ ไขมันที่ร่างกายสร้างจากพลังงานส่วนเกิน ส่วน LDL คือ โปรตีนที่ขนส่งคอเลสเตอรอล ทั้งคู่สามารถส่งผลเสียต่อหลอดเลือดและหัวใจได้ แต่กลไกต่างกัน 

ไตรกลีเซอไรด์ กับ LDL อันไหนอันตรายกว่า? 

ทั้งไตรกลีเซอไรด์ กับ LDL เป็นไขมันที่ไม่ดีกับสุขภาพหากมีระดับสูงมากจนเกินไป และทั้งสองอย่างนี้จะเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคหัวใจและหลอดเลือด 

อันตรายจาก LDL สูง

LDL สูงถือเป็น ปัจจัยเสี่ยงอันดับต้น ๆ ของโรคหัวใจและหลอดเลือด เพราะคอเลสเตอรอลที่ถูกขนส่งโดย LDL สามารถสะสมเป็นคราบแข็งในผนังหลอดเลือด ทำให้:

• หลอดเลือดแดงตีบและแข็งตัว

• เลือดไหลไปเลี้ยงหัวใจและสมองได้น้อยลง

• เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจขาดเลือด (Heart Attack)

• เพิ่มความเสี่ยงอัมพฤกษ์ อัมพาต (Stroke)

อันตรายจากไตรกลีเซอไรด์สูง

ไตรกลีเซอไรด์สูงมักถูกมองข้ามมากกว่า LDL แต่ก็อันตรายไม่แพ้กัน โดยเฉพาะเมื่อ สูงมากเกิน 500 mg/dL ขึ้นไป ซึ่งอาจทำให้:

• ตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน (Acute Pancreatitis) ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉิน

• ตับแข็งและโรคไขมันพอกตับ ค่าตับสูง

• เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจ โดยเฉพาะเมื่อมาพร้อมกับ HDL ต่ำ

เมื่อค่าไตรกลีเซอไรด์และ LDL สูงพร้อมๆ กัน จะยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะทางสุขภาพได้มากขึ้น

ค่าไตรกลีเซอไรด์แและ LDL ปกติควรอยู่ที่เท่าไหร่ 

การตรวจวัดระดับไขมันในเลือดจะบอกค่าต่างๆ ที่สำคัญ เพราะจะช่วยประเมินความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ค่าไตรกลีเซอไรด์และค่า LDL ปกติ จะมีด้วยกันดังนี้ 

ค่าไตรกลีเซอไรด์

ระดับค่า (mg/dL)	ความหมาย	ความเสี่ยงและแนวทางปฏิบัติตัว
น้อยกว่า 150	ปกติ	ระดับดีเยี่ยม ไม่มีความเสี่ยง ควรประคองพฤติกรรมนี้ไว้
150 – 199	สูงเล็กน้อย	เริ่มปริ่มน้ำ ควรปรับพฤติกรรม (ลดแป้ง น้ำตาล และแอลกอฮอล์)
200 – 499	สูง	ต้องใส่ใจและควบคุมอย่างจริงจัง เสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดหัวใจ
500 ขึ้นไป	สูงมาก	อันตราย! เสี่ยงต่อการเกิดภาวะตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน ควรพบแพทย์

ค่า LDL 

ระดับค่า (mg/dL)	ความหมาย	กลุ่มเป้าหมายและแนวทางปฏิบัติตัว
น้อยกว่า 70	ดีมาก	เหมาะสำหรับผู้มีความเสี่ยงสูง (เช่น ผู้ที่เป็นโรคหัวใจ หรือเบาหวาน)
น้อยกว่า 100	ปกติ	เป้าหมายทั่วไป สำหรับผู้ที่ไม่มีความเสี่ยงหรือมีความเสี่ยงต่ำ
100 – 129	สูงเล็กน้อย	อยู่ในเกณฑ์ที่ควรเฝ้าระวังและติดตามค่าเลือดอย่างต่อเนื่อง
130 – 159	สูง	เริ่มอันตราย ควรปรับพฤติกรรม เช่น คุมอาหาร และออกกำลังกาย
160 ขึ้นไป	สูงมาก	ต้องรักษาอย่างจริงจัง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณาการใช้ยา

วิธีลดไตรกลีเซอไรด์และ LDL 

ที่งไตรกลีเซอไรด์และ LDL สามารถลดได้ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะในระยะแรกและไม่จำเป็นต้องพึ่งการทานยาเสมอไป  

1. ปรับอาหารที่กิน

• ลดน้ำตาลและคาร์โบไฮเดรตขัดสี — ข้าวขาว น้ำอัดลม ขนมหวาน เป็นตัวการหลักของไตรกลีเซอไรด์สูง

• เพิ่มไขมันดี — อาหารที่มีโอเมก้า 3 เช่น ปลาแซลมอน ปลาทูน่า เมล็ดแฟลกซ์ ช่วยลด LDL และไตรกลีเซอไรด์ได้

• กินไฟเบอร์ให้มากขึ้น — ผัก ผลไม้ ธัญพืชเต็มเมล็ด ช่วยดูดซับคอเลสเตอรอลในลำไส้

• ทานอาหารที่มี Nattokinase — อย่างนัตโตะหรือนัตโตะแคปซูล จะมีเอนไซม์จากถั่วเหลืองหมัก 

• หลีกเลี่ยงไขมันทรานส์ — พบในอาหารทอด มาการีน ขนมอบอุตสาหกรรม

2. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

การออกกำลังกายแบบแอโรบิกอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ เช่น เดินเร็ว วิ่ง ว่ายน้ำ หรือปั่นจักรยาน ช่วย:

• เพิ่มระดับ HDL (ไขมันดี)

• ลดระดับไตรกลีเซอไรด์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

• ช่วยควบคุมน้ำหนักซึ่งส่งผลต่อ LDL โดยตรง

3. งดหรือลดแอลกอฮอล์

แอลกอฮอล์แม้เพียงเล็กน้อยก็สามารถเพิ่มระดับไตรกลีเซอไรด์ได้อย่างมีนัยสำคัญ ผู้ที่มีค่าสูงควรพิจารณางดอย่างจริงจัง

4. ลดน้ำหนักส่วนเกิน

การลดน้ำหนักเพียง 5–10% ของน้ำหนักตัว สามารถลดระดับไตรกลีเซอไรด์ได้อย่างมีนัยสำคัญ และยังช่วยปรับสมดุล LDL กับ HDL ด้วย

5. ปรึกษาแพทย์

ในกรณีที่ LDL หรือไตรกลีเซอไรด์สูงมาก หรือมีความเสี่ยงโรคหัวใจสูง แพทย์อาจพิจารณาสั่งยาในกลุ่ม Statin (สำหรับ LDL) หรือ Fibrate/Niacin (สำหรับไตรกลีเซอไรด์) ร่วมกับการปรับพฤติกรรม

ไตรกลีเซอไรด์ กับ LDL ต่างกัน แต่ถ้ามีระดับสูง ก็เสี่ยงด้านสุขภาพเหมือนกัน

ไตรกลีเซอไรด์ กับ LDL ต่างกันอย่างไร? ไตรกลีเซอไรด์คือไขมันพลังงานสำรอง ส่วน LDL คือโปรตีนที่ขนส่งคอเลสเตอรอล แม้กลไกจะแตกต่างกัน แต่ถ้าร่างกายสะสมสูงจนเกินไป ก็จะเสี่ยงต่อภาวะสุขภาพโดยเฉพาะโรคหัวใจและหลอดเลือด เพราะฉะนั้นดูแลสุขภาพโดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการทานอาหาร การออกกำลังกาย และตรวจสุขภาพเป็นประจำ