นอนหลับไม่สนิทตื่นกลางดึก

สุขภาพการหลับนอนเป็นสิ่งสำคัญ หากนอนหลับพักผ่อนไม่เพียงพอหรือนอนไม่ถึง 7-9 ชั่วโมงต่อวัน หากสะสมไปนาน ๆ ก็อาจทำให้มีปัญหาสุขภาพได้ในหลายด้าน ตั้งแต่พลังงานลดน้อยลงไปจนถึงความเสี่ยงเกี่ยวกับโรคหัวใจ ปัญหาการหลับนอนหลายคนคือภาวะ นอนหลับไม่สนิท นอนไม่หลับ ชอบตื่นกลางดึกบ่อย ในบทความนี้ เราจะมาอธิบายว่าภาวะนี้เกิดจากอะไรได้บ้าง มีผลเสียอย่างไร แล้วจะมีวิธีแก้ที่สามารถทำได้ด้วยตัวเองอย่างไรบ้าง? เรามีคำตอบ

ตื่นกลางดึกบ่อย

นอนหลับไม่สนิท ชอบตื่นกลางดึก ส่งผลเสียอย่างไรต่อร่างกายบ้าง?

ตื่นกลางดึกบ่อย ตื่นมาแล้วนอนไม่หลับ ภาวะพักผ่อนไม่เพียงพอ หรือนอนไม่ถึง 7-9 ชั่วโมงต่อวัน หากสะสมเป็นเวลานาน จะมีผลเสียต่อร่างกายในหลาย ๆ ด้าน

  • มีปัญหาเกี่ยวกับความจำ การโฟกัสกับสิ่งต่าง ๆ ลดลง สมาธิไม่ดี หรืออาจทำให้การตัดสินใจแย่ลงได้
  • อาจส่งผลกระทบต่ออารมณ์และสุขภาพจิต รำคาญง่าย อารมณ์แปรปรวน อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคซึมเศร้าได้
  • ภูมิคุ้มกันตก เพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ ทำให้ไม่สบาย เป็นไข้ เป็นหวัดได้ง่ายขึ้น และอาจทำให้แผลหายช้า ใช้เวลาฟื้นฟูนาน
  • อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะต่าง ๆ เช่น โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง โรคหลอดเลือดสมอง โรคเบาหวาน
  • อาจทำให้น้ำหนักเพิ่ม หรือเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคอ้วน
  • ทำให้มีอาการอ่อนเพลียทั้งทางกายและจิต

นอกจากนี้ก็อาจทำให้รู้สึกเบิร์นเอาท์ได้ โดยเฉพาะเมื่อนอนหลับไม่สนิท พักผ่อนน้อยและต้องทำงานอย่างหนัก

นอนหลับไม่สนิท เกิดจากอะไรได้บ้าง?

เชื่อว่าหลายคนที่มีปัญหาชอบตื่นกลางดึก นอนไม่หลับ หรือมีปัญหาการหลับนอน หลายคนก็ไม่รู้ว่าสาเหตุมันเกิดจากอะไรได้บ้าง ซึ่งเราจะมาอธิบายให้ได้เข้าใจ ซึ่งสาเหตุภาวะเหล่านี้อาจจะมาจากทั้งภาวะสุขภาพกายและสุขภาพจิต ดังนี้

1. ภาวะความเครียด

ภาวะความเครียด ความวิตกกังวล หรือปัญหาเครียดสะสม มักจะเป็นสาเหตุหลักสาเหตุหนึ่งที่รบกวนการนอน อาจทำให้นอนไม่หลับ และมักจะทำให้ตื่นกลางดึกอยู่บ่อยครั้ง ความคิดมากก็เป็นส่วนหนึ่งเช่นกัน

2. ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ จะมีอาการหยุดหายใจซ้ำ ๆ และเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ตื่นกลางดึกหลายครั้ง เพราะร่างกายตอบสนองบังคับให้เราตื่น เพื่อให้เรากลับมาหายใจปกติแบบเดิม  

3. โรคนอนไม่หลับ Insomnia

โรคนอนไม่หลับ (Insomnia) เป็นภาวะเรื้อรังอย่างหนึ่งที่ทำให้มีปัญหาในการหลับนอน มักจะเกิดจากปัจจัยทางจิตใจ บวกกับปัจจัยทางด้านสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ซึ่งเป็นโรคที่ต้องได้รับการดูแลจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

4. ฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง

ภาวะฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง มักจะเกิดกับผู้หญิงวัยทองหรือวัยหมดประจำเดือน (Menopause) ซึ่งภาวะนี้คืออาการร้อนวูบวาบจะมีอาการเหงื่อออกและมักจะออกตอนกลางคืน ทำให้การหลับนอนมีปัญหา และทำให้นอนหลับไม่สนิทได้ นอกจากนี้ ปัญหาเกี่ยวกับไทรอยด์ก็อาจทำให้มีปัญหาการหลับนอนด้วยเช่นกัน

5. สภาพแวดล้อมการหลับนอนไม่ดี

สภาพแวดล้อมทางเสียง แสงไฟ อาจรวมไปถึงเตียงนอนก็อาจทำให้รบกวนการหลับนอนได้ อุณหภูมิภายในห้องที่ร้อนหรือเย็นเกินไป ก็อาจทำให้ตื่นกลางดึกได้ด้วยเช่นกัน

6. การดื่มคาเฟอันหรือแอลกอฮอล์มากเกินไป

คนติดกาแฟ ดื่มกาแฟวันละหลาย ๆ แก้วต่อวัน และคนที่ดื่มหลังเวลาบ่าย 2 ก็อาจรบกวนเวลาการหลับนอนได้ รวมถึงการดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ อาจเปลี่ยนแปลงสภาพการหลับนอนได้ด้วยเช่นกัน

7. โรคเรื้อรังต่าง ๆ

โรคข้ออักเสบเรื้อรัง โรคเก๊าท์ อาจทำให้เกิดปัญหาการหลับนอนได้ ทำให้หลับนอนได้ยากขึ้น และมักจะตื่นกลางดึกอยู่บ่อยครั้ง รวมถึงคนที่มีปัญหาขาอยู่ไม่สุข (Restless legs syndrome : RLS) ที่อาจทำให้ตื่นกลางดึกได้บ่อยครั้ง และภาวะโรคกรดไหลย้อนก็เป็นปัญหาเช่นกัน

8. ปัญหาด้านไลฟ์สไตล์

ไม่ชอบนอน เปลี่ยนเวลานานบ่อย นอนในเวลาที่ไม่สม่ำเสมอ หรือมีพฤติกรรมชอบเล่นโทรศัพท์ก่อนนอน จะมีส่วนทำให้นอนหลับได้ยาก และอาจทำให้กลับไปนอนได้ยากกว่าเดิม

นอนไม่หลับ นอนหลับไม่สนิท กินอะไรดี?

ประเภทอาหารสารสำคัญกลไกการออกฤทธิ์
นมอุ่นทริปโตเฟน, แคลเซียมช่วยสร้างเมลาโทนิน และอุณหภูมิที่อุ่นช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย
กล้วยหอมแมกนีเซียม, โพแทสเซียมช่วยคลายกล้ามเนื้อและลดความตึงเครียดของระบบประสาท
กีวี่วิตามินซี, เซโรโทนินช่วยลดฮอร์โมนความเครียด (Cortisol) และกระตุ้นการหลับ
ถั่วอัลมอนด์แมกนีเซียม, เมลาโทนินช่วยรักษาระดับการนอนหลับให้คงที่และลดการตื่นกลางดึก
ชาคาโมมายล์อะพิจีนิน (Apigenin)สารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยลดความวิตกกังวลและทำให้ง่วงนอน

เห็ดหลินจือ (Lingzhi/Reishi) กับการนอนหลับ

เห็ดหลินจือถูกขนานนามว่าเป็น "ราชาแห่งสมุนไพร" และมีชื่อเสียงโดดเด่นในเรื่องการทำจิตใจให้สงบกลไกการทำงาน:มีสาร ไตรเทอร์พีน (Triterpene)ที่ช่วยปรับสมดุลระบบประสาทส่วนกลาง ลดความตื่นตัวของสมอง และลดความฟุ้งซ่านก่อนนอนประโยชน์ช่วยให้หลับได้ลึกขึ้น (Deep Sleep) ลดอาการสะดุ้งตื่นกลางดึก และทำให้ตื่นมาแล้วรู้สึกสดชื่น ไม่เพลีย คำแนะนำมักได้ผลดีเมื่อรับประทานต่อเนื่องระยะหนึ่ง เพื่อปรับสมดุลร่างกายแบบองค์รวม