ภาวะหัวใจล้มเหลว คืออะไร สัญญาณเตือน อาการก่อนหัวใจล้มเหลว
หัวใจ เป็นเหมือนศูนย์กลางของชีวิต หากสุขภาพหัวใจแย่ ปัญหาแทรกซ้อนต่าง ๆ จะมีโอกาสเสี่ยงในการเกิดมากยิ่งขึ้น เหมือนกับทะเลสาบใหญ่ที่ส่งน้ำผ่านแม่น้ำออกไปยังส่วนต่าง ๆ เพื่อให้พื้นที่มีน้ำใช้ มีการเจริญเติบโต มีการทำงาน หากจู่ ๆ ทะเลสาบที่สำคัญนั้นไม่สามารถส่งน้ำออกไปได้ คงไม่ต้องอธิบายว่าพื้นที่ต่าง ๆ จะอยู่ในสภาพแบบไหน เช่นเดียวกับหัวใจ หากจู่ ๆ เกิดสิ่งที่หนึ่งเรียกว่า ภาวะหัวใจล้มเหลว ซึ่งเป็นภาวะร้ายแรงภาวะหนึ่งที่สามารถส่งผลกระทบได้ถึงชีวิต แล้วภาวะนี้คืออะไร มีสาเหตุและสัญญาณเตือนอย่างไร อาการก่อนหัวใจล้มเหลวเป็นอย่างไร? ในบทความนี้มีคำตอบ
ภาวะหัวใจล้มเหลว คืออะไร?
ภาวะหัวใจล้มเหลว (Heart failure) คือภาวะการทำงานของกล้ามเนื้อหัวใจที่ไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกายได้เพียงพอ และเลือดจะเข้าไปสะสมในส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย โดยส่วนใหญ่จะสะสมที่ปอด ขาหรือเท้า เมื่อของเหลวสะสมที่ปอดก็อาจส่งผลให้หายใจไม่สะดวกหรืออาจทำให้เกิดภาวะน้ำท่วมปอดได้
ภาวะหัวใจล้มเหลว อาการเป็นอย่างไร?
ภาวะหัวใจล้มเหลว อาการของภาวะนี้อาจจะค่อย ๆ พัฒนาขึ้นเรื่อย ๆ แต่บางครั้งอาการก็อาจเกิดขึ้นได้อย่างเฉียบพลันเช่นกัน อาการหัวใจล้มเหลวที่สามารถพบได้ จะมีดังนี้
- หายใจถี่ หรือหายใจลำบาก โดยเฉพาะระหว่างการออกกำลังกายและการนอนราบ
- เหนื่อยล้า อ่อนแรง เนื่องจากการสูบฉีดเลือดของหัวใจที่ลดลง
- มีอาการบวม โดยเฉพาะบริเวณขา ท้อเท้า เนื่องจากมีการสะสมของของเหลวมากขึ้น
- หัวใจเต้นเร็ว หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ
- ไอตลอดเวลา มีเสมหะปนเลือด สีออกขาวหรือชมพู
- หายใจมีเสียงแหลมหรือเสียงวื้ด ๆ
- อาการบวมบริเวณช่องท้อง
- น้ำหนักเพิ่มอย่างเฉียบพลัน เนื่องจากการกักเก็บของเหลวภายในร่างกาย
- คลื่นไส้
- ไม่อยากอาหาร
หากมีอาการ การเข้าพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยเป็นสิ่งสำคัญ และถ้าหากมีอาการเจ็บหน้าอก เป็นลมหรืออ่อนแออย่างรุนแรง หัวใจเต้นผิดจังหวะรุนแรง หายใจถี่และไออย่างรุนแรง ควรเข้าพบแพทย์ทันที
ภาวะหัวใจล้มเหลว มีสาเหตุมาจากอะไรบ้าง?
ภาวะหัวใจล้มเหลวจะเกิดจากการที่หัวใจอ่อนแอ ซึ่งการที่หัวใจอ่อนแอก็สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย เช่น คนที่มีอายุมากกว่า 65 ปี การไม่ขยับร่างกายนาน ๆ หรือไม่ออกกำลังกาย การติดเชื้อ แอลกอฮอล์ บุหรี่ ทานอาหารที่มีรสเค็มและไขมันสูง รวมถึงยารักษาคีโม ยีนหรือพันธุกรรมก็อาจส่งผลได้ด้วยเช่นกัน ที่สำคัญ ภาวะที่เกี่ยวกับหลอดเลือดและหัวใจก็สามารถทำให้หัวใจล้มเหลวด้วยเช่นกัน
โรคหัวใจและหลอดเลือดเหล่านี้จะส่งผลให้หัวใจอ่อนแอ เช่น
- โรคหลอดเลือดหัวใจ การอุดตันของหลอดเลือดแดงของหัวใจ ลดการไหลเวียนของเลือดไปยังกล้ามเนื้อหัวใจ
- โรคความดันโลหิตสูง ทำให้หัวใจทำงานหนักมากขึ้น ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจหนามากขึ้น
- โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด ส่งผลต่อกล้ามเนื้อหัวใจโดยตรง
- โรคลิ้นหัวใจ ทำให้หัวใจทำงานหนักได้
- โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ ทำให้หัวใจสูบฉีดเลือดได้แย่ลง นำไปสู่ความผิดปกติของหัวใจ
- โรคเบาหวาน ที่ทำให้เกิดความเสียหายของหัวใจและหลอดเลือด
สัญญาณเตือน อาการก่อนหัวใจล้มเหลว มีอะไรบ้าง?
การรู้ถึงสัญญาณเตือนอาการก่อนหัวใจล้มเหลว เป็นการจัดการภาวะหัวใจล้มเหลวที่สำคัญ เพื่อให้สามารถเข้าพบแพทย์ได้ทันท่วงที ซึ่งสัญญาณเตือน จะมีดังนี้
- หายใจถี่ ในระหว่างทำกิจกรรมสักอย่าง ระหว่างพักผ่อน หรือตื่นมาตอนกลางดึก ทั้ง ๆ ที่ไม่เคยเป็นมาก่อน
- เหนื่อยล้าโดยไม่มีสาเหตุ ทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ลำบาก
- หัวใจเต้นแรง เต้นผิดปก โดยเฉพาะระหว่างออกกำลังกาย
- เท้าบวม ข้อเท้าบวม เท้าบวม ท้องบวม หรือน้ำหนักเพิ่มอย่างเฉียบพลัน
- ไอบ่อย และมีเมือกสีขาวหรือสีชมพูปนออกมา
- ปวดปัสสาวะตอนกลางคืนบ่อย
- มีปัญหาในการโฟกัส ปัญหาด้านความจำ สับสน
- ไม่อยากอาหาร มีอาการคลื่นไส้
- แน่นหน้าอก เจ็บหน้าอก อาจร้าวไปที่แขน คอ คาง หรือหลัง
เราจะสามารถป้องกันภาวะนี้ได้อย่างไรบ้าง?
การป้องกันคือการจำกัดความเสี่ยงหรือการ “ควบคุม” เช่น
- ควบคุมความดันโลหิต ด้วยยา ลดอาหารรสเค็ม ออกกำลังกายเป็นประจำ
- ควบคุมระดับคอเลสเตอรอล ทานอาหารที่มีประโยชน์
- ควบคุมน้ำหนัก ทานอาหารหลากหลาย ออกกำลังกายเป็นประจำ
- ควบคุมปริมาณแอลกอฮอล์ เลิกสูบบุหรี่
- ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด
- ควบคุมระดับโซเดียม
- ควบคุมโรคประจำตัวที่มีความเสี่ยงหัวใจล้มเหลว
ภาวะหัวใจล้มเหลว ยิ่งอายุเยอะยิ่งเป็นง่ายและมีปัจจัยเสี่ยงหลายอย่าง เพราะฉะนั้น การดูแลสุขภาพหัวใจโดยการจำกัดความเสี่ยงต่าง ๆ จึงเป็นสิ่งสำคัญ และต้องรู้จักอาการของมันเป็นอย่างดีเพื่อให้สามารถพบแพทย์ได้ทันท่วงที ลดเสี่ยงอันตรายที่อาจถึงชีวิต